Sutra 3

Devanagari script

महाकुलीनो दैवबुद्धिसत्त्वसम्पन्नो वृद्धदर्शी धार्मिकः सत्यवागविसंवादकः कृतज्ञः स्थूललक्षो महोत्साहोऽदीर्घसूत्रः शक्यसामन्तो दृढबुद्धिरक्षुद्रपरिषत्को विनयकाम इत्याभिगामिका गुणाः ॥ कZ_०६.१.०३ ॥

Transliteration

mahākulīno daivabuddhisattvasampanno vṛddhadarśī dhārmikaḥ satyavāgavisaṃvādakaḥ kṛtajñaḥ sthūlalakṣo mahotsāho'dīrghasūtraḥ śakyasāmanto dṛḍhabuddhir akṣudrapariṣatko vinayakāma ity ābhigāmikā guṇāḥ

Translation

રાજા મહાકુલીન હોવો જોઈએ; સદ્બુદ્ધિ અને સાહસથી સંપન્ન હોવો જોઈએ; વડીલોની દૃષ્ટિ/અનુભવને સમજતો હોવો જોઈએ; ધાર્મિક હોવો જોઈએ; વાણીમાં સત્યવાદી અને વર્તનમાં સुसંગત હોવો જોઈએ; કૃતજ્ઞ હોવો જોઈએ; ક્ષમતાના સ્પષ્ટ અને દૃઢ લક્ષણો ધરાવતો હોવો જોઈએ; મહોત્સાહી હોવો જોઈએ; ટાળટૂળ ન કરતો હોવો જોઈએ; સામંતોને સંભાળી અને એકત્રિત કરી શકતો હોવો જોઈએ; દૃઢબુદ્ધિ હોવી જોઈએ; ક્ષુદ્ર નહીં એવી સમર્થ પરિષદથી યુક્ત હોવો જોઈએ; અને વિનય તથા આત્મસંયમમાં રુચિ ધરાવતો હોવો જોઈએ—આ આભિગામિક ગુણો છે.

Word by Word

महाकुलीनःof noble/high lineage

दैवबुद्धि-सत्त्व-सम्पन्नःendowed with providential insight and courage/fortitude

वृद्धदर्शीone who consults/observes elders (experienced persons)

धार्मिकःrighteous; law-abiding

सत्यवाक्truth-speaking

अविसंवादकःnon-deceptive; not given to contradiction or breach of promise

कृतज्ञःgrateful; mindful of benefits received

स्थूललक्षःone who keeps the main objective in view; broad-minded in aims

महोत्साहःhighly energetic; of great initiative

अदीर्घसूत्रःnot procrastinating; prompt in action

शक्यसामन्तःcapable regarding frontier vassals—able to manage/bring neighbouring chiefs under control

दृढबुद्धिःfirm-minded; resolute in judgment

अक्षुद्रपरिषत्कःnot having a petty/mean council; attended by a worthy advisory body

विनयकामःfond of discipline and good conduct; trainable

इतिthus

आभिगामिकाः(these are) winning/approachable qualities

गुणाःqualities

Entities Mentioned

svāmin (ruler)

pariṣad (council)

sāmanta (feudatory/neighboring chief)

FAQs

What does Kauṭilya mean by ābhigāmika qualities in this context?

They are ruler-traits that generate acceptance and confidence—social legitimacy, moral credibility, decisiveness, and the ability to work with power-holders like councils and feudatories.

Why is ‘avisaṃvādaka’ (consistency) politically important?

Consistency reduces uncertainty for officials and subjects, improves compliance, and prevents credibility loss that rivals can exploit.