Sutra 12
Devanagari script
वृत्तपाणिग्रहणयोरपि दोषमौपशायिकं दृष्ट्वा सिद्धमुपावर्तनम् ॥ कZ_०३.१५.१२ ॥
Transliteration
vṛttapāṇigrahayorapi doṣamaupaśāyikaṃ dṛṣṭvā siddhamupāvartanam
Translation
સહવાસ અને પાણિગ્રહણ થઈ ગયા પછી પણ, જો અયોગ્ય ઠરાવતો (ઔપશાયિક) દોષ દેખાય, તો ઉપાવર્તન સિદ્ધ ગણાય।
Word by Word
वृत्तpreviously done; earlier (act/transaction)
वृत्त:
TypeAdjective
Rootवृत् (वर्तने) / वृत्त (ppp.)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम्
पाणि-ग्रहणयोःof the (two) acts—(the earlier act) and the hand-taking (marriage rite)
पाणि-ग्रहणयोः:
TypeNoun (compound)
Rootग्रह् (ग्रहणे)
Formनपुंसकलिङ्गे षष्ठी द्विवचनम्; ‘पाणिग्रहण’ (= विवाहकर्म) इत्यस्य
योःof which (two)
योः:
TypePronoun
Rootयद्
Formषष्ठी द्विवचनम्; सम्बन्धे
अपिeven; also
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formनिपातः; ‘even/also’
दोषम्a defect; legal flaw
दोषम्:
TypeNoun
Rootदुष् (दोषे) / दोष
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
औपशायिकम्remediable; capable of being cured/settled
औपशायिकम्:
TypeAdjective
Rootउपशय (उपशमन/समाधान)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; ‘दोषम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
दृष्ट्वाhaving seen; having found/considered
दृष्ट्वा:
TypeVerb (absolutive)
Rootदृश् (दर्शने)
Formक्त्वान्त (अव्यय); ‘having seen/considered’
सिद्धम्valid; established
सिद्धम्:
TypeAdjective (past passive participle)
Rootसिध् (सिद्धौ)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; ‘उपावर्तनम्’ इत्यस्य विशेषणम्
उपावर्तनम्returning back; restitution/return (as a settled legal outcome)
उपावर्तनम्:
TypeNoun (action noun)
Rootवृत् (वर्तने) उप-आ-वृत्
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; भाववाचक-नाम (कर्म/प्रक्रिया)
Entities Mentioned
B
brideG
groomC
courtFAQs
To prevent fraud and protect parties from being bound by concealed, legally material defects; it prioritizes informed consent over mere ceremony.