Sutra 22
Devanagari script
कार्मिके चोपस्थिते कारणिकस्याप्रतिबध्नतः पूर्वः साहसदण्डः ॥ कZ_०२.७.२२ ॥
Transliteration
kārmike copasthite kāraṇikasyāpratibadhnataḥ pūrvaḥ sāhasadaṇḍaḥ
Translation
અને કામદારો હાજર હોય ત્યારે જવાબદાર અધિકારી (કારણિક) જો રોકથામ ન કરે, તો તેના પર પૂર્વ-શ્રેણીનો ‘સાહસ’ દંડ લાગુ પડશે।
Word by Word
कार्मिकेwhen (the) worker/operative
कार्मिके:
TypeNoun/Adjective
Rootकार्मिक
Formसप्तमी-एकवचनम् (पुं/नपुं); अधिकरणे (locative absolute sense with following participle)
चand/also
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चय-अव्ययम्
उपस्थितेbeing present / having appeared
उपस्थिते:
TypeVerb (past passive participle used adjectivally)
Rootउप-स्था
Formकृदन्तः (क्त); सप्तमी-एकवचनम्; locative absolute with कार्मिके
कारणिकस्यof the official (kāraṇika)
कारणिकस्य:
TypeNoun
Rootकारणिक
Formषष्ठी-एकवचनम् (पुं); सम्बन्धे
अप्रतिबध्नतःwho does not prevent (it) / while not restraining (it)
अप्रतिबध्नतः:
TypeVerb (present participle)
Rootप्रतिबन्ध् (प्रति-बन्ध्)
Formकृदन्तः (शतृ); षष्ठी-एकवचनम् (पुं) agreeing with कारणिकस्य; नञ्-पूर्वकः (a-): ‘not preventing/obstructing’
पूर्वःthe first (grade)
पूर्वः:
TypeAdjective
Rootपूर्व
Formप्रथमा-एकवचनम् (पुं); विशेषणम् (of दण्डः)
साहसदण्डःthe penalty for sāhasa (violent/forcible offence)
साहसदण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formप्रथमा-एकवचनम् (पुं); समासः: साहसस्य दण्डः
Entities Mentioned
K
kārmika (workers/subordinates)K
kāraṇika (responsible officer/manager)FAQs
A responsible officer is punishable not only for direct wrongdoing but also for failure to prevent subordinates’ actionable misconduct when prevention was possible.