Adhyakshaprachara Adhyaya 33 Sutra 6 - Arthashastra | Gujarati | Vedapath

Kautilya

Sutra 6

Devanagari script

इष्वस्त्रप्रहरणावरणोपकरणकल्पनाः सारथिरथिकरथ्यानां च कर्मस्वायोगं विद्यात् आकर्मभ्यश्च भक्तवेतनं भृतानामभृतानां च योग्यारक्षानुष्ठानमर्थमानकर्म च ॥ कZ_०२.३३.०६ ॥

Transliteration

iṣvastrapraharaṇāvaraṇopakaraṇakalpanāḥ sārathirathikarathyānāṃ ca karmasvāyogaṃ vidyāt ākarmabhyaś ca bhaktavetanaṃ bhṛtānām abhṛtānāṃ ca yogyārakṣānuṣṭhānam arthamānakarma ca

Translation

તેને ક્ષેપ્ય-અસ્ત્રો, પ્રહાર-અસ્ત્રો, રક્ષણ સાધનો અને અનુસંગી ઉપકરણોની પુરવઠા તથા તૈયારી સમજવી જોઈએ; તેમજ સારથીઓ, રથયોદ્ધાઓ અને રથ-દળોને કયા કાર્યોમાં નિયુક્ત કરવાના કે ન કરવાના તે જાણવું જોઈએ. બિનસેવા માટે રાશન અને વેતન ન આપવું; ભરતી અને અભરતી બંને માટે યોગ્ય પહેરા-ફરજ અમલમાં મૂકવી; અને આવક (રાજસ્વ) તથા માપ-માન/ધોરણ સંબંધિત કામની દેખરેખ રાખવી।

Word by Word

इष्वस्त्रप्रहरणावरणोपकरणकल्पनाःarrangements/regulations for missiles, weapons, striking implements, protective gear, and equipment

सारथिof the charioteer

रथिकof chariot-warriors

रथ्यानामof those belonging to the chariot unit (chariot-men/attendants)

चand

कर्मसुin (their) duties/works

आयोगम्proper assignment/fitness (for those duties)

विद्यात्should know/should determine

आकर्मभ्यःfrom non-duty (situations)/from absence of work

चand

भक्तवेतनम्rations and wages

भृतानाम्of the paid (hired men)

अभृतानाम्of the unpaid (non-hired men)

चand

योग्यproper/fit

आरक्षाguarding/security

अनुष्ठानम्performance/execution

अर्थम्the purpose/benefit (state interest)

आनकर्मancillary/additional work

चand

Entities Mentioned

military superintendent/command authority

charioteers (sārathi)

chariot-warriors (rathika)

troops (bhṛta/abhṛta)

FAQs

What administrative controls are emphasized in this sutra?

Provisioning control (weapons/armor), deployment control (who is assigned to duties), and financial control (no wages/rations without service), along with enforcement of guard obligations and oversight of revenue-and-measurement related work.

What is the niti principle implied here?

Link compensation to verified service and maintain readiness through disciplined provisioning and duty allocation—preventing leakage in both material stores and payroll.