Sutra 22
Devanagari script
ततोऽर्धमापदर्थं जानपदानां स्थापयेदर्धमुपयुञ्जीत ॥ कZ_०२.१५.२२ ॥
Transliteration
tato'rdham āpadarthaṃ jānapadānāṃ sthāpayed ardham upayuñjīta
Translation
આ પુરવઠામાંથી અડધો ભાગ જનપદ (ગ્રામ્ય પ્રદેશ) માટે આપત્તિ-રિઝર્વ તરીકે રાખવો અને બાકી અડધો ભાગ વર્તમાન જરૂરિયાત માટે વાપરવો।
Word by Word
ततःthen; thereafter
ततः:
TypePronoun/Adverbial (ablative used adverbially)
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक ‘तद्’; पञ्चमी एकवचन (ततः) — अव्ययीभावेन ‘तस्मात्/ततः’ = ‘thereupon/then’
अर्धम्half
अर्धम्:
TypeNoun (quantifier)
Rootअर्ध
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (अर्धम्) — ‘half’ (object of स्थापयेत्)
आपदर्थम्for emergencies; as a contingency reserve
आपदर्थम्:
TypeNoun (compound used adverbially/purposively)
Rootआपद् + अर्थ
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; ‘आपदः अर्थः’ = ‘for the purpose of calamity/emergency’ (i.e., as reserve)
जानपदानाम्of the territories/districts (janapadas)
जानपदानाम्:
TypeNoun
Rootजानपद
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन — ‘of the janapadas/territories (countryside, districts)’
स्थापयेत्should set aside; should establish (as a reserve)
स्थापयेत्:
TypeVerb
Rootस्था (स्थापयति)
Formकारण-प्रयोग (णिच्) ‘स्थापय-’; विधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — ‘he should set aside/establish’
अर्धम्half
अर्धम्:
TypeNoun (quantifier)
Rootअर्ध
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (अर्धम्) — ‘half’ (object of उपयुञ्जीत्)
उपयुञ्जीतshould use; should employ
उपयुञ्जीत:
TypeVerb
Rootयुज् (उप-युज्)
Formविधिलिङ्, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — ‘he should employ/use’
Entities Mentioned
K
king/stateJ
jānapada (countryside/provinces)S
storehouse administrationFAQs
It balances present expenditure with future shock-absorption, preventing total depletion of stocks and enabling rapid relief during famine, siege, or disruption.