Adhyaya 356
Forms Accomplished by Unādi (affixes) — उणादिसिद्धरूपम्
વ્યાકરણના પાઠક્રમમાં આ અધ્યાય તદ્ધિત પછી ઉણાદિ-પ્રત્યયોનું નિરૂપણ કરે છે—ધાતુઓ પછી જોડાતા વિશેષ પ્રત્યયો, જેમથી પ્રચલિત શબ્દરૂપો સિદ્ધ થાય છે. કુમારના ઉપદેશાત્મક સ્વરમાં કેટલાક નિષ્પન્ન રૂપો બતાવ્યા છે; જેમ કે ઉણિ-પ્રત્યયથી ‘કારુ’ (કારીગર). ત્યારબાદ વૈદિક પ્રયોગમાં ‘બહુલ’ રીતે મળતા ઉણાદિ-સિદ્ધ અથવા પરંપરાગત શબ્દોની નીઘણ્ટુ-શૈલીની સૂચિ વિસ્તરે છે. એક સ્થાને પાઠભેદનો ઉલ્લેખ કરીને ભિન્ન પાઠપરંપરાઓના વાચનાંતરો પણ દર્શાવ્યા છે. પશુ, સગપણ, સ્થળ, વસ્તુ અને ભાવ-ગુણ વગેરેના શબ્દરૂપો આપી, યજ્ઞ, અધ્યયન અને સુશાસનમાં શુદ્ધ ભાષા દ્વારા ધર્મસેવા માટે આ જ્ઞાન ઉપયોગી બને છે.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
It introduces Unādi-pratyayas—suffixes applied after verbal roots—and illustrates resulting siddha (accepted/established) word-forms, emphasizing their frequent (bahula) occurrence in Vedic usage.
It reflects awareness of pāṭha-bheda (recensional variation) and flags a problematic reading as tautological; the note indicates that even proposed alternatives at that locus may not be fully convincing.
By stabilizing word-formation and meaning, it supports correct scriptural reading, accurate ritual language, and disciplined scholarship—treating linguistic mastery as a component of dharma-oriented vidyā.