Adhyaya 194
Aśoka-Pūrṇimā and Related Vows (अशोकपूर्णिमादिव्रत)
વ્રતખંડની કાલાનુશાસન પરંપરાને આગળ વધારતાં અગ્નિ ઋષિ વસિષ્ઠને અનેક વ્રતોનું ઉપદેશ આપે છે. પહેલાં શિવરાત્રિ-વ્રતને ભુક્તિ–મુક્તિ આપનારું કહી, પછી ફાલ્ગુન શુક્લ પક્ષની અશોકપૂર્ણિમાએ ભૂધર અને ભુવની પૂજા તથા એક વર્ષ વ્રતપાલનથી ભોગ અને મોક્ષ મળે એમ કહે છે. ત્યારબાદ કાર્તિકમાં વૃષોત્સર્ગ (બળદ મુક્તિ/દાન) અને નક્તભોજન (રાત્રે એક વાર ભોજન) સાથેનું પરમ વૃષ-વ્રત વર્ણવાય છે, જે શિવલોકપ્રદ છે. પિતૃ અમાવાસ્યાએ પિતૃઓને અક્ષય દાન, વર્ષભર સંયમ અને પિતૃપૂજા પાપનાશક બની સ્વર્ગ આપે છે. અંતે જ્યેષ્ઠ અમાવાસ્યાનું સાવિત્રી-વ્રત—સ્ત્રીઓ ત્રણ રાત્રિ ઉપવાસ કરી વડના મૂળે મહાપતિવ્રતા દેવીની સાત ધાન્ય અને આભૂષણોથી પૂજા, રાત્રિ જાગરણ ગીત-નૃત્ય, બ્રાહ્મણને નૈવેદ્ય, બ્રાહ્મણભોજન અને વિસર્જન કરીને સૌભાગ્ય અને મંગલ સમૃદ્ધિ માંગે છે.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Worship of Bhūdhara and Bhuva in Phālguna’s bright fortnight, sustained as an observance for a year, stated to yield both Bhukti and Mukti.
By performing vṛṣotsarga (release/donation of a bull) and observing naktam (a single meal at night), the practitioner is said to attain Śiva’s state/abode.
It combines akṣayya offerings to the Pitṛs with a year-long fasting discipline and formal ancestor worship, promising sinlessness and attainment of heaven.
A three-night fast by women, worship at a banyan root with seven grains, night adornment and vigil with song/dance, offering naivedya to a brāhmaṇa, feeding brāhmaṇas, self-meal, and ritual dismissal, aiming at Devī’s favor and saubhāgya.