Adhyaya 180
Chapter 180 — Pañcamī-vratāni (The Pañcamī Observances)
વ્રતખંડમાં ભગવાન અગ્નિ પંચમી-વ્રતોનું નિયમિત વિધાન જણાવે છે, જેના દ્વારા તાત્કાલિક તથા પરમ ફળ—આરોગ્ય, સ્વર્ગફળ અને મોક્ષ—પ્રાપ્ત થાય છે. અધ્યાયના આરંભે મંત્ર/પાઠમાં પાઠાંતરનો ઉલ્લેખ કરીને શુદ્ધ ઉચ્ચાર અને વિધિ-શુદ્ધિનું મહત્ત્વ દર્શાવાયું છે. શુક્લપક્ષમાં નભસ, નભસ્ય, આશ્વિન અને કાર્તિક માસોમાં આ વ્રત કરવાનું કાળધર્મ રૂપે નિર્ધારિત છે. વાસુકિ, તક્ષક, પૂજ્ય, કાલિય, મણિભદ્ર, ઐરાવત, ધૃતરાષ્ટ્ર, કર્કોટક અને ધનંજય—આ મુખ્ય નાગોના સ્મરણ-જપને રક્ષાકારક અને મંગલદાયક ગણાયું છે. ફળરૂપે નિર્ભયતા, દીર્ઘાયુ, જ્ઞાન, યશ અને સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
It is presented as a vrata that yields health (ārōgya), heavenly merit (svarga), and liberation (mokṣa), demonstrating the chapter’s integration of worldly welfare and spiritual attainment.
The chapter specifies the śukla-pakṣa (bright fortnight) of Nabhas, Nabhasya, Āśvina, and Kārttika.
Vāsuki, Takṣaka, Pūjya, Kāliya, Maṇibhadra, Airāvata, Dhṛtarāṣṭra, Karkoṭaka, and Dhanañjaya.
Fearlessness, long life, knowledge, fame, and prosperity.