Adhyaya 5

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये वराहनृसिंहाद्यवतारो नाम चतुर्थो ऽध्यायः अथ पञ्चमो ऽध्यायः श्रीरामावतारवर्णनम् अग्निर् उवाच रामायणमहं वक्ष्ये नारदेनोदितं पुरा वाल्मीकये यथा तद्वत् पठितं भुक्तिमुक्तिदम्

આ રીતે આદિ-મહાપુરાણ અગ્નિપુરાણમાં ‘વરાહ-નૃસિંહાદિ અવતારો’ નામનો ચોથો અધ્યાય પૂર્ણ થયો. હવે પાંચમો અધ્યાય—‘શ્રીરામ અવતાર વર્ણન’. અગ્નિ બોલ્યા: નારદે પૂર્વે વાલ્મીકિને જેમ ઉપદેશ આપ્યો હતો તેમ જ હું રામાયણ કહું છું; તેનું પઠન ભોગ અને મોક્ષ—બન્ને આપે છે.

Verse 2

नारद उवाच विष्णुनाभ्यब्जजो ब्रह्मा मरीचिर्ब्रह्मणः सुतः मरीचेः कश्यपस्तस्मात् सूर्यो वैवस्वतो मनुः

નારદ બોલ્યા: વિષ્ણુની નાભિમાંથી ઉત્પન્ન કમળમાંથી બ્રહ્મા પ્રગટ થયા. બ્રહ્માના પુત્ર મરીચિ; મરીચિથી કાશ્યપ; કાશ્યપથી સૂર્ય; અને સૂર્યથી વૈવસ્વત મનુ ઉત્પન્ન થયા.

Verse 3

ततस्तस्मात्तथेक्ष्वाकुस् तस्य वंशे ककुत्स्थकः ककुत्स्थस्य रघुस्तस्माद् अजो दशरथस्ततः

પછી તેના પરથી ઇક્ષ્વાકુ થયો; તેના વંશમાં કકુત્સ્થ પ્રગટ થયો. કકુત્સ્થથી રઘુ; રઘુથી અજ; અને ત્યારબાદ દશરથ થયો.

Verse 4

रावणादेर्बधार्थाय चतुर्धाभूत् स्वयं हरिः राज्ञो दशरथाद्रामः कौशल्यायां बभूव ह

રાવણ આદિનો વધ કરવા સ્વયં હરિ ચતુર્વિધ રૂપે પ્રગટ થયો; અને રાજા દશરથથી કૌશલ્યાના ગર્ભે રામ જન્મ્યા.

Verse 5

कैकेय्यां भरतः पुत्रः सुमित्रायाञ्च लक्ष्मणः शत्रुघ्न ऋष्यशृङ्गेण तासु सन्दत्तपायसात्

કૈકેયીના ગર્ભે ભરત પુત્ર જન્મ્યો; અને સુમિત્રાના ગર્ભે લક્ષ્મણ તથા શત્રુઘ્ન—ઋષ્યશૃંગે વિધિપૂર્વક વહેંચેલા પવિત્ર પાયસના પ્રભાવથી।

Verse 6

प्राशिताद्यज्ञसंसिद्धाद् रामाद्याश् च समाः पितुः यज्ञविघ्नविनाशाय विश्वामित्रार्थितो नृपः

યજ્ઞસિદ્ધ પવિત્ર આહાર (પાયસ) ગ્રહણ કરીને યજ્ઞ પૂર્ણ થયા પછી રામ આદિ ભાઈઓ પિતાસમાન પ્રતિાપી બન્યા; ત્યારબાદ વિશ્વામિત્રની વિનંતીથી રાજાએ યજ્ઞવિઘ્નોના નાશ માટે તેમને મોકલ્યા.

Verse 7

रामं सम्प्रेषयामास लक्ष्मणं मुनिना सह रामो गतो ऽस्त्रशस्त्राणि शिक्षितस्ताडकान्तकृत्

તેણે મુનિ સાથે રામને અને લક્ષ્મણને મોકલ્યા; રામ ગયા, અસ્ત્ર-શસ્ત્રોમાં શિક્ષિત થઈ તાડકાનો સંહાર કરનાર બન્યા.

Verse 8

मारीचं मानवास्त्रेण मोहितं दूरतो ऽनयत् सुबाहुं यज्ञहन्तारं सबलञ्चावधीत् बली

માનવાસ્ત્રથી મોહિત કરીને તેણે મારીચને દૂર હાંકી કાઢ્યો; અને યજ્ઞનો નાશ કરનાર સુબાહુને તેની સેના સહિત તે બલવાને વધ કર્યો.

Verse 9

सिद्धाश्रमनिवासी च विश्वामित्रादिभिः सह गतः क्रतुं मैथिलस्य द्रष्टुञ्चापं सहानुजः

સિદ્ધાશ્રમમાં નિવાસ કરનાર રામ, વિશ્વામિત્ર વગેરે સાથે અને પોતાના અનુજ સહિત, મિથિલાના રાજાના યજ્ઞને જોવા તથા ધનુષ્યનું દર્શન કરવા ગયો।

Verse 10

शतानन्दनिमित्तेन विश्वामित्रप्रभावितः रामाय कथितो राज्ञा समुनिः पूजितः क्रतौ

શતાનંદના નિમિત્તે, વિશ્વામિત્રના પ્રભાવથી પ્રેરિત રાજાએ રામને તે વાતો કહી; અને યજ્ઞમાં તે મુનિનું પૂજન-સન્માન થયું।

Verse 11

धनुरापूरयामास लीलया स बभञ्ज तत् वीर्यशुक्लाञ्च जनकः सीतां कन्यान्त्वयोनिजाम्

તેણે સહેલાઈથી ધનુષ્યમાં પ્રત્યંચા ચઢાવી અને પછી તેને તોડી નાખ્યું; ત્યારે જનકે પરાક્રમ-શુલ્ક રૂપે અયોનિજા કન્યા સીતાને અર્પણ કરી।

Verse 12

ददौ रामाय रामो ऽपि पित्रादौ हि समागते उपयेमे जानकीन्ताम् उर्मिलां लक्ष्मणस् तथा

પિતાઓ વગેરે વડીલો એકત્ર થયા ત્યારે જનકે સીતાને રામને આપી; અને રામે પણ વિધિપૂર્વક જાનકીનું પાણિગ્રહણ કર્યું. તેવી જ રીતે લક્ષ્મણે ઉર્મિલાને પરણ્યો।

Verse 13

श्रुतकीर्तिं माण्डवीञ्च कुशध्वजसुते तथा जनकस्यानुजस्यैते शत्रुघ्नभरतावुभौ

અને કુશધ્વજની પુત્રીઓ શ્રુતકીર્તિ તથા માંડવી (પણ વિવાહિત થઈ); આ બે—ભરત અને શત્રુઘ્ન—જનકના અનુજના પુત્ર હતા।

Verse 14

कन्ये द्वे उपयेमाते जनकेन सुपूजितः रामो ऽगात्सवशिष्ठाद्यैर् जामदग्न्यं विजित्य च अयोध्यां भरतोभ्यागात् सशत्रुघ्नो युधाजितः

બન્ને કન્યાઓનું રાજકુળમાં વિવાહ થયું. જનક દ્વારા અત્યંત પૂજિત શ્રીરામ વસિષ્ઠાદિ સાથે પ્રસ્થાન કરી, જામદગ્ન્ય પરશુરામને જીત્યા પછી અયોધ્યા ગયા. ભરત પણ શત્રુઘ્ન અને મામા યુધાજિત સાથે અયોધ્યા પરત આવ્યા.