Adhyaya 30
Chapter 30: मण्डलविधिः (Maṇḍala-vidhi) — Procedure for the Maṇḍala
આ અધ્યાયમાં મંડલ-લક્ષણોની પૂર્વ ચર્ચા પૂર્ણ કરીને વિધિપ્રધાન ઉપાસના-ક્રમ શરૂ થાય છે. નારદ કમળ-આધારિત મંડલમાં પૂજાની પ્રક્રિયા કહે છે—મધ્ય પદ્મમાં બ્રહ્માને તેમના અંગો સહિત સ્થાપિત કરી પૂજન કરવું, જેથી મંડલ માત્ર આકૃતિ નહીં, દેવત્વનું જીવંત ક્ષેત્ર બને. પૂર્વ દિશાના પદ્મ-ખંડમાં પદ્મનાભ વિષ્ણુનું નિમણૂક કરીને દિશા/પાંખડી મુજબ દેવતાઓનું ક્રમબદ્ધ સ્થાન દર્શાવાય છે. આ અગ્નેય-વિદ્યાનો ભાવ છે: પવિત્ર જ્યોમિતિ, મંત્રાધારિત પૂજા અને ધાર્મિક વ્યવસ્થા એક જ વિધિમાં જોડાઈ ભક્તિ સાથે સુવ્યવસ્થિત, પુનરાવર્તનીય સાધના સ્થાપે છે।
Shlokas
Frequently Asked Questions
It prescribes worship within a lotus-maṇḍala: Brahmā is worshiped at the center together with his aṅgas, and Viṣṇu (Padmanābha) is worshiped in the eastern lotus-sector/petal, establishing a directional and hierarchical placement of deities.
By turning spatial design into disciplined upāsanā: the maṇḍala organizes attention, mantra, and deity-placement into a repeatable procedure, so technical correctness becomes a form of dharma that supports inner purification and devotional concentration.