Adhyaya 87: Description of Krauñcadvīpa: its mountains, regions, rivers, and encircling ocean

Verse 1

रुद्र उवाच । अथ क्रौञ्चं भवति चतुर्थं कुशद्वीपाद् द्विगुणमानतः समुद्रः क्रौञ्चेन द्विगुणेनावृतः । तस्मिंश्च सप्तैव प्रधानपर्वताः । प्रथमः कौञ्चो विद्युर्लतो रैवतो मानसः सैव पावकः । तथैवान्धकारः सैवाच्छोदकः । देवावृत्तो स च सुरापो भण्यते । ततो देविष्ठः स एव काञ्चनशृङ्गो भवति । देवनन्दात्परो गोविन्दः, द्विविन्द इति । ततः पुण्डरीकः सैव तोषाशयः । एते सप्त रत्नमयाः पर्वताः क्रौञ्चद्वीपे व्यवस्थिताः । सर्वे च परस्परेणोच्छ्रयाः । तत्र वर्षाणि तथा क्रौञ्चस्य कुशलो देशः सैव माधवः स्मृतः वामनस्य मनोऽनुगः सैव संवर्तकस्ततोऽष्णवान् सोमप्रकाशः । ततः पावकः सैव सुदर्शनः । तथा चान्धकारः सैव सम्मोहः । ततो मुनिदेशः स च प्रकाशः । ततो दुन्दुभिः सैवानर्थ उच्यते । तत्रापि सप्तैव नद्यः

Rudra dit : «À présent, le (dvīpa nommé) Krauñca devient le quatrième, d’une étendue double de celle de Kuśadvīpa ; et il est entouré d’un océan, double en mesure, portant le nom de Krauñca. On y trouve sept montagnes principales : d’abord Kauñca ; Vidyullatā ; Raivata ; Mānasa ; de même Pāvaka ; de même Andhakāra ; et de même Acchodaka. On mentionne aussi Devāvṛtta, appelé Surāpa. Puis vient Devīṣṭha, qui devient en vérité Kāñcanaśṛṅga. Au-delà de Devananda se trouve Govinda, nommé Dvivinda. Ensuite (vient) Puṇḍarīka, ainsi que Toṣāśaya. Ces sept montagnes, semblables à des joyaux, sont établies dans Krauñcadvīpa, s’élevant les unes par rapport aux autres. Là sont aussi décrites les régions (varṣas) : Kuśala-deśa ; Mādhava ; Mano’nuga de Vāmana ; Saṃvartaka ; Aṣṇavān ; Somaprakāśa ; puis Pāvaka, aussi nommé Sudarśana ; et Andhakāra, aussi nommé Saṃmoha ; puis Munideśa, et celui appelé Prakāśa ; puis Dundubhi, aussi dit Anartha. Là encore se trouvent sept rivières.»

Verse 2

गौरी कुमुद्वती चैव सन्ध्या रात्रिर्मनोजवा ख्यातिश्च पुण्डरीका च गङ्गा सप्तविधाः स्मृताः । गौरी सैव पुष्पवहा कुमुद्वती ताम्रवती रोधसन्ध्या सुखावहा च मनोजवा च क्षिप्रोदा च ख्यातिः सैव गोबहुला पुण्डरीका चित्रवेगा शेषाः क्षुद्रनद्यः ॥ क्रौञ्चद्वीपो घृतोदेनावृतः । घृतोदा शाल्मलेनेति

Gaurī, Kumudvatī, Sandhyā, Rātri, Manojavā, Khyāti, Puṇḍarīkā et Gaṅgā sont rappelées comme sept rivières. Gaurī est aussi appelée Puṣpavahā ; Kumudvatī, Tāmravatī ; Rodhasandhyā, Sukhāvahā ; Manojavā, Kṣiprodā ; Khyāti, Gobahulā ; Puṇḍarīkā, Citravegā ; les autres sont de modestes cours d’eau. Krauñcadvīpa est entouré par l’Océan de ghee (Ghṛtoda) ; et « Ghṛtoda » est associé à Śālmaladvīpa.