Maitreya Upanishad 3 — Verse 3

Sanskrit (Devanagari)

विज्ञानोऽस्मि विशेषोऽस्मि सोमोऽस्मि सकलोऽस्म्यहम् । शुभोऽस्मि शोकहीनोऽस्मि चैतन्योऽस्मि समोऽस्म्यहम् ॥३॥

Padapatha (Word Split)

विज्ञानः अस्मि । विशेषः अस्मि । सोमः अस्मि । सकलः अस्मि अहम् । शुभः अस्मि । शोक-हीनः अस्मि । चैतन्यः अस्मि । समः अस्मि अहम् ॥

IAST Transliteration

vijñāno 'smi viśeṣo 'smi somo 'smi sakalo 'smy aham | śubho 'smi śokahīno 'smi caitanyo 'smi samo 'smy aham ||3||

Translation

Je suis la connaissance consciente (vijñāna). Je suis le distinct (viśeṣa). Je suis Soma. Je suis le Tout, l’Entier. Je suis auspice. Je suis sans chagrin. Je suis la conscience vivante (caitanya). Je suis égal, équanime.

Academic Translation

I am consciousness/knowledge (vijñāna). I am distinct (viśeṣa). I am Soma. I am whole/complete. I am auspicious. I am free from sorrow. I am consciousness (caitanya). I am equal (impartial).

Verse Context

• Cit (consciousness) as Ātman; ānanda and śānti beyond śoka; equanimity (samatva)
• Mahavakya: Reinforces «प्रज्ञानं ब्रह्म» (Prajñānaṃ brahma) through “vijñāno 'smi / caitanyo 'smi” (Brahman as consciousness); also supports tat–tvam identity by asserting the Self as auspicious and sorrowless (brahma-svarūpa).
• Yajur
• Kṛṣṇa Yajurveda (later Maitreya-Upaniṣad circulation; broadly Maitrāyaṇīya-associated) Shakha
• Chandas: Anuṣṭubh-like śloka (post-Vedic)