Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 34

तस्य रक्षार्थमत्यर्थं रक्षितो यक्षौच्चकैः । विश्वामित्रो मुनिः पूर्वं यदा चैव पराजयत्

tasya rakṣārthamatyarthaṃ rakṣito yakṣauccakaiḥ | viśvāmitro muniḥ pūrvaṃ yadā caiva parājayat

Afin de garder ce trésor avec la plus stricte vigilance, il fut protégé par de redoutables Yakṣas. Jadis, lorsque le sage Viśvāmitra les vainquit et les mit en déroute…

तस्यof him/of that (treasure)
तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
रक्षार्थम्for protection
रक्षार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootरक्षा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः: रक्षायाः अर्थः)
अत्यर्थम्exceedingly
अत्यर्थम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअत्यर्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/तीव्रतावाचक क्रियाविशेषण (intensifier adverb)
रक्षितःwas protected/guarded
रक्षितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootरक्ष् (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; (कश्चित्/धनम् इत्यादेः ‘protected’)
यक्षौच्चकैःby eminent yakṣas
यक्षौच्चकैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक) + उच्चक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (कर्मधारय-प्रायः: ‘यक्षाः उच्चकाः’ = eminent yakṣas)
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विश्वामित्रः इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण
पूर्वम्formerly/earlier
पूर्वम्:
Kala-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
यदाwhen
यदा:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक सम्बन्धबोधक (relative adverb ‘when’)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
पराजयत्defeated
पराजयत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootपराजि (धातु)
Formलङ् (Imperfect/भूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

Brahmā (deduced; Vaiṣṇavakhaṇḍa narration style)

Tirtha: Dhana-Yakṣa tīrtha (treasure-guarded spot)

Type: kshetra/kund (vicinity)

Scene: A dramatic tableau: fierce yakṣa guardians around a hidden treasure; sage Viśvāmitra radiating tejas, subduing/defeating them; the sacred spot glowing as conflict resolves into sanctity.

Y
Yakṣas
V
Viśvāmitra
H
Hariścandra (context)

FAQs

Spiritual power rooted in tapas and dharma can overcome even supernatural guardianship and worldly obstacles.

The Ayodhyā area associated with Rukmiṇī-kuṇḍa and the Dhana-Yakṣa tradition.

None; this is narrative context establishing the tīrtha’s legendary background.