Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 180

कार्तिक्यां च विशेषेण स्नातव्यं विजितेन्द्रियैः । कार्तिके मासि विप्रर्षे सर्वे देवाः सवासवाः । स्नातुमायान्त्ययोध्यायां गोप्रतारे विशेषतः

kārtikyāṃ ca viśeṣeṇa snātavyaṃ vijitendriyaiḥ | kārtike māsi viprarṣe sarve devāḥ savāsavāḥ | snātumāyāntyayodhyāyāṃ gopratāre viśeṣataḥ

Et surtout en Kārtikā, ceux qui ont vaincu leurs sens doivent se baigner. Ô le meilleur des brāhmaṇas, au mois de Kārtika tous les dieux—avec Indra—viennent à Ayodhyā pour se baigner, tout particulièrement à Gopratāra.

कार्तिक्याम्in (the month of) Kārtikā
कार्तिक्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्तिकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कालवाचक-अधिकरणम्
and
:
Sambandha/Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; क्रियाविशेषणरूपेण (instrumental used adverbially)
स्नातव्यम्should be bathed (one should bathe)
स्नातव्यम्:
Kriya (Obligation/विधेयक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु) + तव्यत् (कृत्-प्रत्यय)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (तव्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-भावः ‘ought to be bathed’ (impersonal obligation)
विजितेन्द्रियैःby those who have conquered the senses
विजितेन्द्रियैः:
Karana/Agent-Qualifier (Instrumental/तृतीया)
TypeAdjective
Rootविजित-इन्द्रिय (प्रातिपदिक; विजित + इन्द्रिय)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; विशेषणम् (कर्तृ-समूहः)
कार्तिकेin Kārtika
कार्तिके:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कालवाचक-अधिकरणम्
मासिin the month
मासि:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
विप्रर्षेO brahmin-sage
विप्रर्षे:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र-ऋषि (प्रातिपदिक; विप्र + ऋषि)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; संबोधनम्
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम् (देवाः)
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
सवासवाःtogether with Indra
सवासवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस-वासव (प्रातिपदिक; स + वासव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; बहुव्रीहिः ‘वासवेन सह’ (including Indra) विशेषणम् (देवाः)
स्नातुम्to bathe
स्नातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय (infinitive)
आयान्तिcome
आयान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-या (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
अयोध्यायाम्in Ayodhyā
अयोध्यायाम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअयोध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
गोप्रतारेat Gopratāra
गोप्रतारे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगो-प्रतार (प्रातिपदिक; गो + प्रतार)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः
विशेषतःparticularly
विशेषतः:
Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय; विशेष + तस्)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

Brahmā (deduced: Vaiṣṇavakhaṇḍa tīrtha-māhātmya instruction to a brāhmaṇa interlocutor)

K
Kārtika
A
Ayodhyā
G
Gopratāra
I
Indra (Vāsava)
D
Devas

FAQs

Kārtika is a uniquely potent sacred period; sense-control plus tīrtha-snānā yields exceptional merit.

Gopratāra Tīrtha in Ayodhyā, highlighted as a favored bathing place even for the devas.

Bathing during Kārtika, ideally by those practicing indriya-jaya (sense-restraint), specifically at Gopratāra.