Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 142

ततो विप्रा महात्मानः साग्निहोत्राः समंततः । सपुत्रदाराः काकुत्स्थमनुगच्छति सर्वशः

tato viprā mahātmānaḥ sāgnihotrāḥ samaṃtataḥ | saputradārāḥ kākutsthamanugacchati sarvaśaḥ

Puis, de toutes parts, les brāhmaṇas au grand cœur, gardiens de l’Agnihotra, suivirent Kakutstha, avec leurs fils et leurs épouses, en tout et pleinement.

ततःthen
ततः:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक अव्यय (ablatival adverb: then/from there)
विप्राःbrahmins
विप्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
महात्मानःgreat-souled
महात्मानः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying विप्राः)
स-अग्निहोत्राःwith their agnihotra rites/fires
स-अग्निहोत्राः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + अग्निहोत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहि (येषां अग्निहोत्रं सह अस्ति/ये अग्निहोत्रिणः) विशेषण (qualifying विप्राः)
समन्ततःfrom all sides
समन्ततः:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formपरितोऽर्थक अव्यय (adverb: on all sides/everywhere)
स-पुत्र-दाराःwith sons and wives
स-पुत्र-दाराः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + पुत्र + दार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहि (येषां पुत्राः दाराः च सन्ति ते) विशेषण (qualifying विप्राः)
काकुत्स्थम्Kākutstha (Rāma)
काकुत्स्थम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाकुत्स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अनुगच्छन्तिfollow
अनुगच्छन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु√गम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; पाठानुसार 'अनुगच्छति' इति एकवचन-रूपं दृश्यते, अर्थतः बहुवचनं अपेक्षितम्
सर्वशःin every way
सर्वशः:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: wholly/in every way)

Brahmā to Nārada (deduced for Vaiṣṇavakhaṇḍa)

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Listener: Pilgrim-audience

Scene: Brāhmaṇas with sacred fires symbolically represented (agnihotra vessels), accompanied by wives and children, stream from all directions to follow Rāma; a moving tapestry of Vedic life joining the Lord’s path.

K
Kākutstha (Rāma)
V
Vipras (brāhmaṇas)
A
Agnihotra

FAQs

Vedic discipline (like Agnihotra) culminates in devotion to the divine; ritual and bhakti are shown as harmonious.

Ayodhyā, where Vedic practitioners and householders alike are drawn into Rāma’s sanctifying presence.

Agnihotra is referenced (maintenance of the sacred fire rite), indicating ongoing Vedic observance among the followers.