Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 6

इति श्रुत्वा वचः क्षिप्रं विश्वामित्रः प्रयत्नतः । स्थाल्यां पायसमादाय तं समर्प्य ततः स्वयम्

iti śrutvā vacaḥ kṣipraṃ viśvāmitraḥ prayatnataḥ | sthālyāṃ pāyasamādāya taṃ samarpya tataḥ svayam

À ces paroles, Viśvāmitra, prompt et attentif, prit du pāyasa dans un bol et le lui offrit ; puis, de lui-même, s’occupa du reste.

इतिthus
इति:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यादि-परामर्शक-अव्यय (quotative/‘thus’)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त कृदन्त (absolutive), ‘श्रुत्वा’ = श्रवणं कृत्वा
वचःwords, speech
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक/अव्ययीभूत)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (quickly)
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
प्रयत्नतःwith effort
प्रयत्नतः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): ‘from/with effort’
स्थाल्याम्in a pot
स्थाल्याम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थाली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन
पायसम्rice-pudding
पायसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपायस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
आदायhaving taken
आदाय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√दा (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formअव्ययभावे कृदन्त (ल्यप्), ‘आदाय’ = आदानं कृत्वा
तम्to him
तम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
समर्प्यhaving offered
समर्प्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√ऋ (धातु; ‘समर्पणे’) + ल्यप् (कृदन्त)
Formअव्ययभावे कृदन्त (ल्यप्), ‘समर्प्य’ = समर्पणं कृत्वा
ततःthereafter
ततः:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (then/thereafter)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formस्वतन्त्रकर्तृबोधक-अव्यय

Agastya (narrating); action by Viśvāmitra

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra (frame)

Type: kshetra

Scene: Viśvāmitra lifts a bowl (sthālī) of steaming pāyasa and offers it with both hands; Durvāsā receives it, gaze steady; the hermitage hearth glows behind.

V
Viśvāmitra
D
Durvāsā
P
Pāyasa
S
Sthālī (bowl/pot)

FAQs

True tapas includes humility and service—promptly honoring guests is part of spiritual discipline.

The verse is narrative and does not name a tirtha; it occurs within the Ayodhyā Māhātmya context.

Offering food to a guest immediately and properly (with care and a suitable vessel) is implied as correct practice.