Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 50

नानालिंगधरा नित्यं विष्णुलोकाभिकांक्षिणः । अभ्यस्यंति परं योगं मुक्तात्मानो जितेंद्रियाः

nānāliṃgadharā nityaṃ viṣṇulokābhikāṃkṣiṇaḥ | abhyasyaṃti paraṃ yogaṃ muktātmāno jiteṃdriyāḥ

Portant divers signes et observances, aspirant sans cesse au monde de Viṣṇu, ces âmes libérées, maîtresses des sens, s’exercent continuellement au Yoga suprême.

nānā-liṅga-dharāḥwearers of various marks/forms
nānā-liṅga-dharāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnānā (अव्यय) + liṅga (प्रातिपदिक) + dhara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; उपपद-तत्पुरुष: नानालिङ्गं धरन्ति इति
nityamalways
nityam:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): नित्यं = सदा
viṣṇu-loka-abhikāṃkṣiṇaḥdesiring Vishnu’s world
viṣṇu-loka-abhikāṃkṣiṇaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक) + abhikāṃkṣin (कृदन्त/प्रातिपदिक, अभि+काङ्क्ष् धातु, णिनि/शतृ-भाव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (नानालिङ्गधराः इति); ‘अभिकाङ्क्षिन्’ = इच्छुक/कामयमान
abhyasyantithey practice
abhyasyanti:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-as (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
paramsupreme
param:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (योगम् इति)
yogamyoga
yogam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyoga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
muktātmānaḥthose with liberated selves
muktātmānaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmukta (कृदन्त, मुच् धातु, क्त) + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; बहुव्रीहि: मुक्तः आत्मा येषाम् (those whose self is liberated)
jita-indriyāḥhaving conquered the senses
jita-indriyāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootjita (कृदन्त, जि धातु, क्त) + indriya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; बहुव्रीहि: जितानि इन्द्रियाणि येषाम्

Agastya (continuing narration)

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A panorama of ascetics with varied Vaiṣṇava insignia—tilakas, mālās, ochre/white garments—meditating in groves and ghāṭs; their senses subdued, minds fixed on Viṣṇu-loka.

V
Viṣṇuloka
Y
Yogins/Siddhas (implied)

FAQs

Liberation is supported by mastery of the senses and steady yogic practice, oriented toward devotion and the goal of Viṣṇu’s realm.

Ayodhyā’s holy sphere, portrayed as a dwelling-place of advanced practitioners aiming for Viṣṇuloka.

Continual practice of para-yoga (supreme yoga) with sense-restraint; no specific dāna/snānā detail is stated in this verse.