Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 58

कः क्रमस्तीर्थयात्रायाः कानि तीर्थानि को विधिः । कि फलं स्नानतस्तत्र दानस्य च महामुने । एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तराद्वदतां वर

kaḥ kramastīrthayātrāyāḥ kāni tīrthāni ko vidhiḥ | ki phalaṃ snānatastatra dānasya ca mahāmune | etatsarvaṃ samācakṣva vistarādvadatāṃ vara

Quel est l’ordre juste du pèlerinage aux tīrtha ? Quels sont les lieux sacrés et quel est le rite approprié ? Quel fruit vient du bain sacré en ce lieu et du don, ô grand sage ? Explique tout cela pleinement, ô le meilleur des orateurs, en détail.

कःwhat? which?
कः:
Prashna-karta (Interrogative subject)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
क्रमःprocedure, sequence
क्रमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तीर्थ-यात्रायाःof the pilgrimage
तीर्थ-यात्रायाः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + यात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (तीर्थस्य यात्रा)
कानिwhich (ones)?
कानि:
Prashna (Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (Plural)
तीर्थानिsacred places
तीर्थानि:
Karta/Karma (Subject/Object per ellipsis)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
कःwhat? which?
कः:
Prashna-karta (Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विधिःrule, method
विधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
किम्what?
किम्:
Prashna (Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
फलम्fruit, result
फलम्:
Karta/Karma (Result asked)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्नानतःfrom bathing/by bathing
स्नानतः:
Hetu (Cause)
TypeIndeclinable
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb: from/through bathing)
तत्रthere
तत्र:
Desha-adhikarana (Place)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
दानस्यof giving/charity
दानस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Avyaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
महा-मुनेO great sage
महा-मुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (अव्यय/उपसर्गार्थ) + मुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् मुनिः)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
समाचक्ष्वexplain/tell fully
समाचक्ष्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; उपसर्गः सम् + आ
विस्तरात्in detail
विस्तरात्:
Avyaya (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगः; पञ्चमी-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषणम् (in detail)
वदताम्of speakers (those who speak)
वदताम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (Present active participle), षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; (of those who speak)
वरO best/excellent one
वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Vyāsa

Tirtha: Ayodhyā tīrtha-cakra (forthcoming)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages (implied)

Scene: Vyāsa enumerates practical questions—sequence, list of tīrthas, procedures, and fruits—like a pilgrim’s handbook being commissioned from Agastya.

A
Ayodhyā (contextual)
T
Tīrtha
S
Snāna
D
Dāna

FAQs

Pilgrimage becomes truly fruitful when done with right order (krama), right method (vidhi), and dharmic acts like bathing and charity.

The tīrthas of Ayodhyā are being requested for description; the chapter centers on Ayodhyā’s sacred circuit.

Snāna (ritual bathing) and dāna (charitable giving) are explicitly mentioned, along with the need for a proper pilgrimage sequence and procedure.