Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

ततः कोलाहलो जातः परमानंदिनिस्वनः । मृगैः सह समानिन्ये कान्यकुब्जं मृगीं नृपः

tataḥ kolāhalo jātaḥ paramānaṃdinisvanaḥ | mṛgaiḥ saha samāninye kānyakubjaṃ mṛgīṃ nṛpaḥ

Alors s’éleva un grand tumulte, rempli de cris de joie. Avec les cerfs, le roi conduisit cette « biche » à Kānyakubja.

ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘ततः’ = ‘तस्मात्/तदनन्तरम्’ (thereafter/from that)
कोलाहलःuproar, tumult
कोलाहलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकोलाहल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
जातःarose
जातः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगार्थः—‘उत्पन्नः’ (arisen)
परमानन्दिनिस्वनःwith a supremely joyous sound
परमानन्दिनिस्वनः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक) + आनन्दिन् (प्रातिपदिक) + स्वन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (विशेषण-विशेष्यभावः): ‘परम-आनन्दि-स्वनः’ = अत्यन्तानन्दकरः स्वनः
मृगैःwith the deer
मृगैः:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय (उपसर्गसदृश/सहयोगार्थक) — ‘with’
समआनिन्येbrought, led
समआनिन्ये:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + नी (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘समानीन्ये’ (sandhi-resolved as सम + आनिन्ये) = brought/led together
कान्यकुब्जम्to Kānyakubja (Kannauj)
कान्यकुब्जम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकान्यकुब्ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नगरनाम
मृगीम्the doe
मृगीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमृगी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
नृपःthe king
नृपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Unspecified (Purāṇic narrator within Prabhāsa-khaṇḍa)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A jubilant procession: drums and conches, people cheering; the king escorts the ‘doe’ (mṛgī) with deer alongside, moving toward the great city of Kānyakubja.

B
Bhojarāja
K
Kānyakubja
M
mṛgī (doe/deer-form)

FAQs

Public wonder becomes a doorway to dharmic questioning, through which the māhātmya’s sacred meaning can be revealed.

Primarily Vastrāpathakṣetra; Kānyakubja appears as the royal destination in the narrative.

No ritual instruction is stated.