Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 49

तेनासौ मोहिता पूर्वं दृष्टिदानेन कर्षिता । आद्यं संमोहनं स्त्रीणां चक्रे दृष्टिनिरीक्षणम्

tenāsau mohitā pūrvaṃ dṛṣṭidānena karṣitā | ādyaṃ saṃmohanaṃ strīṇāṃ cakre dṛṣṭinirīkṣaṇam

Par lui, elle avait déjà été jadis troublée, attirée par le « don de son regard ». Ainsi, comme premier acte d’enchantement des femmes, il usa de la puissance du voir : captiver par la seule vision.

tenaby him / by that
tena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; करणम् (by him/thereby)
asaushe
asau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
mोहitāwas deluded
mोहitā:
Predicate (Vidheyāṃśa/विधेय)
TypeAdjective
Rootmohita (कृदन्त-प्रातिपदिक; muh धातु)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (deluded)
pūrvampreviously
pūrvam:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् अव्ययप्रयोगः; कालवाचक-अव्ययम् (formerly/first)
dṛṣṭi-dānenaby the giving of a glance
dṛṣṭi-dānena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootdṛṣṭi (प्रातिपदिक) + dāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (दृष्टेः दानम्)
karṣitāwas drawn/attracted
karṣitā:
Predicate (Vidheyāṃśa/विधेय)
TypeAdjective
Rootkarṣita (कृदन्त-प्रातिपदिक; kṛṣ धातु)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (drawn/attracted)
ādyamthe first
ādyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootādya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'संमोहनम्' इत्यस्य विशेषणम्
saṃmohanambewilderment, enchantment
saṃmohanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃmohana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
strīṇāmof women
strīṇām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
cakredid, performed
cakre:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट्-लकारः (परिपूर्णभूत/परोक्षभूतः), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
dṛṣṭi-nirīkṣaṇamthe act of looking with the eyes
dṛṣṭi-nirīkṣaṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdṛṣṭi (प्रातिपदिक) + nirīkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (दृष्टेः निरीक्षणम्)

Unspecified narrator within the māhātmya (Prabhāsa Khaṇḍa narrative voice)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A charismatic male figure captivates a woman through a potent glance; her eyes widen, posture softens, and the surrounding crowd senses the shift—an invisible ‘dṛṣṭi-dāna’ spell taking hold.

FAQs

Sense-contact, beginning with the gaze, can become the doorway to delusion; dharma requires vigilance over the mind and senses even in sacred settings.

Vastrāpathakṣetra, presented within the Prabhāsa sacred geography of the Skanda Purāṇa.

No explicit rite is prescribed here; the verse functions as moral narration within the site’s māhātmya.