Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 45

Devanagari script

कुर्वंतु कुण्डलं सर्वे तिष्ठन्तु स्वयमासने । विलोक्य स्वेच्छया लक्ष्मीर्वरमालां प्रयच्छतु

Transliteration

kurvaṃtu kuṇḍalaṃ sarve tiṣṭhantu svayamāsane | vilokya svecchayā lakṣmīrvaramālāṃ prayacchatu

Translation

«Que tous forment un cercle et demeurent chacun sur son propre siège. Que Lakṣmī, après avoir regardé, offre librement la varamālā nuptiale à celui qu’elle choisit.»

Word by Word

• कुर्वन्तु: let them make/do
• कुर्वन्तु: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• कुण्डलम्: earring/ornament
• कुण्डलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सर्वे: all (of them)
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• तिष्ठन्तु: let them stand/remain
• तिष्ठन्तु: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• स्वयम्: by themselves
• स्वयम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (reflexive adverb: oneself)

• आसने: on the seat
• आसने: Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• विलोक्य: having looked (at)
• विलोक्य: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: वि-लोक् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय, धातु: वि-लोक् (to look at)

• स्वेच्छया: by her own will
• स्वेच्छया: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्व + इच्छा (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (स्वस्य इच्छा), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• लक्ष्मीः: Lakshmi
• लक्ष्मीः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वरमालाम्: the bridal garland
• वरमालाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर + माला (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (वरस्य माला), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रयच्छतु: let (her) give/bestow
• प्रयच्छतु: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-यम् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Viṣṇu (Hari)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A circular arrangement of seated suitors/attendants forms; Lakṣmī stands with the garland, surveying the circle freely to choose; Viṣṇu presides as guarantor of order.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Lakṣmī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma protects freedom and order: rightful choice is made without coercion, within a disciplined assembly.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpathakṣetra (Prabhāsa Khaṇḍa), where the narrative models dhārmic conduct as part of the site’s Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

A ceremonial protocol akin to svayaṃvara: seated assembly, orderly arrangement, and the bride’s free choice via varamālā.