Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 145

Devanagari script

ततः सञ्जनयामास कन्यां रैवतको गिरिः । रेवतीकांति संभूतां रेवतीसदृशाननाम्

Transliteration

tataḥ sañjanayāmāsa kanyāṃ raivatako giriḥ | revatīkāṃti saṃbhūtāṃ revatīsadṛśānanām

Translation

Alors le mont Raivataka fit naître une jeune fille, issue de la radiance de Revatī, au visage semblable à celui de Revatī elle-même.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; तदनन्तर-कालार्थे (then, thereafter)

• सञ्जनयामास: begot, caused to be born
• सञ्जनयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-जनय् (णिजन्त, धातु जन्/जन् → जनयति)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/परिपूर्ण), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; णिजन्त-प्रयोगः (causative)

• कन्याम्: a daughter
• कन्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (कर्म)

• रैवतकः: Raivataka
• रैवतकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रैवतक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्

• गिरिः: mountain
• गिरिः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; अप्पोजिशन (रैवतकः = गिरिः)

• रेवतीकान्तिम्: having Revatī’s splendor
• रेवतीकान्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: रेवती + कान्ति (प्रातिपदिके)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (रेवत्याः कान्तिः); स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; ‘कन्याम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• संभूताम्: born, arisen
• संभूताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सम्-भू (धातु) → संभूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; ‘कन्याम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• रेवतीसदृशाननाम्: whose face resembled Revatī
• रेवतीसदृशाननाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: रेवती + सदृश + आनन (प्रातिपदिके)
• Form: तत्पुरुष-समासः (रेवतीसदृशम् आननम् यस्याः); स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; ‘कन्याम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Raivataka within Vastrāpatha-kṣetra

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: King (bhūpati)

Visual Art Cues

Scene: From the golden heart of Raivataka emerges a luminous maiden, her complexion like Revatī’s radiance; the mountain glows as if giving birth to light.

Characters & Entities

• Raivataka
• Revatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇic worldview treats nature as spiritually generative—mountains and waters can manifest auspicious life and sacred lineages.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Raivataka/Kumudādri within the Vastrāpathakṣetra Māhātmya, as a sanctified mountain capable of sacred manifestation.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse narrates a sacred origin (janma) connected to the site.