Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 92

वस्त्रापथे भवं पूज्य हरिं रैवतके गिरौ । इन्द्रेश्वरं प्रतिष्ठाप्य संप्राप्तः स्वनिकतनम्

vastrāpathe bhavaṃ pūjya hariṃ raivatake girau | indreśvaraṃ pratiṣṭhāpya saṃprāptaḥ svanikatanam

Après avoir honoré Bhava (Śiva) à Vastrāpatha et Hari sur le mont Raivataka, il consacra Indreśvara (le liṅga) puis retourna à sa demeure.

वस्त्रापथेat Vastrāpatha (place)
वस्त्रापथे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवस्त्रापथ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-सम्भाव्यः (वस्त्राणां पथः/वस्त्र-नामकः पथः); पुंलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचनम्
भवम्Bhava (Śiva)
भवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; शिवनाम
पूज्यhaving worshipped
पूज्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) → पूज्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (gerund) ‘having worshipped’ (poetic variant of पूज्य/पूज्यत्वा usage)
हरिम्Hari (Vishnu)
हरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचनम्
रैवतकेon Raivataka (mountain)
रैवतके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरैवतक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचनम्
गिरौon the mountain
गिरौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचनम्
इन्द्रेश्वरम्Indreśvara (name of the deity/linga)
इन्द्रेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (इन्द्रस्य ईश्वरः/इन्द्रेश्वर-नाम); पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचनम्
प्रतिष्ठाप्यhaving installed
प्रतिष्ठाप्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-स्था (धातु) → प्रतिष्ठाप्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (gerund) ‘having installed/established’
संप्राप्तःreached/returned
संप्राप्तः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; कर्तरि-प्रयोगे ‘returned/arrived’
स्वनिकतनम्his own abode
स्वनिकतनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + निकतन (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष-समासः (स्वं निकतनम्); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचनम्

Narrator (contextual Purāṇic narrator, likely Sūta/Lomaharṣaṇa continuing the Māhātmya)

Tirtha: Vastrāpatha; Raivataka-giri; Indreśvara (liṅga)

Type: peak

Scene: A pilgrim worships Śiva at Vastrāpatha, then ascends Raivataka to worship Hari; afterward he consecrates an Indreśvara liṅga and departs, the landscape linking shrine, hill, and consecration site.

B
Bhava (Śiva)
H
Hari (Viṣṇu)
R
Raivataka (mountain)
V
Vastrāpatha (tīrtha/kshetra)
I
Indreśvara

FAQs

Pilgrimage is fulfilled through reverent worship and establishing dharmic worship-centers (liṅga-pratiṣṭhā) for the benefit of the world.

Vastrāpatha in the Prabhāsa region, with associated worship also on Mount Raivataka.

Pratiṣṭhā (installation) of Indreśvara and pūjā (worship) of Śiva and Hari.