Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 89

तेनाक्रान्तो गिरिवरस्तोयं सुस्राव निर्मलम् । गजपादोद्भवं वारि भविष्यति सदा स्थिरम्

tenākrānto girivarastoyaṃ susrāva nirmalam | gajapādodbhavaṃ vāri bhaviṣyati sadā sthiram

Lorsque cette montagne d’excellence fut pressée par lui, une eau pure s’en écoula. Cette eau, née du pied de l’éléphant, demeurera à jamais, stable et constante.

तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (instrumental: 'by him/that')
आक्रान्तःpressed/stepped upon
आक्रान्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ-क्रम् (धातु) → आक्रान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; विशेषणम्
गिरिवरःthe best of mountains
गिरिवरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (गिरिणां वरः); पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचनम्
तोयम्water
तोयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्
सुस्रावflowed forth
सुस्राव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्रु (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्, परस्मैपदम्
निर्मलम्pure
निर्मलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्मल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; विशेषणम् (तोयस्य)
गजपादोद्भवम्arisen from an elephant’s foot
गजपादोद्भवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगज (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-तत्पुरुषः (गजपादात् उद्भवम्); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (वारिणः)
वारिwater
वारि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवारि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल/Future), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्, परस्मैपदम्
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)
स्थिरम्stable/permanent
स्थिरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (वारिणः)

Narrator (contextual narrative voice within the dialogue)

Tirtha: Gajapādodbhava-tīrtha (Elephant-foot spring)

Type: kund

Scene: As the elephant’s foot presses the summit rock, a clear spring bursts forth, flowing bright and pure; onlookers witness the birth of a permanent sacred water-source.

U
Ujjayanta
G
Gajapāda-udbhava Vāri (water from elephant’s foot)

FAQs

Sacred waters are seen as divinely established; their permanence symbolizes enduring grace available to pilgrims.

The perennial water-source called ‘Gajapādodbhava’ associated with Mount Ujjayanta.

Not explicit here; such waters are typically implied as suitable for snāna and purification in tīrtha contexts.