Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

Devanagari script

तृतीयो मेघनादस्तु सिंहनादश्चतुर्थकः । पंचमः कालमेघोऽहं कुर्मः किं ते वदस्व तत्

Transliteration

tṛtīyo meghanādastu siṃhanādaścaturthakaḥ | paṃcamaḥ kālamegho'haṃ kurmaḥ kiṃ te vadasva tat

Translation

« Le troisième est Meghanāda, le quatrième Siṃhanāda ; moi, je suis le cinquième, Kālamegha. Que devons-nous faire pour toi ? Dis-le-nous. »

Word by Word

• तृतीयः: the third
• तृतीयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (तृतीयः [अहम्])

• मेघनादः: Meghanāda
• मेघनादः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मेघ (प्रातिपदिक) + नाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)

• सिंहनादः: Siṃhanāda
• सिंहनादः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिंह (प्रातिपदिक) + नाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम

• चतुर्थकः: the fourth
• चतुर्थकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चतुर्थक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (चतुर्थकः [अहम्])

• पञ्चमः: the fifth
• पञ्चमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पञ्चम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (पञ्चमः [अहम्])

• कालमेघः: Kālamegha
• कालमेघः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक) + मेघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम—‘कालः इव मेघः’/‘कालमेघः’

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• कुर्मः: we do
• कुर्मः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रश्नार्थक

• ते: for you / to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th), एकवचन; सम्प्रदानार्थे (dative: for you)

• वदस्व: tell (speak)
• वदस्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; निर्देशार्थक

Speaker

Kṣetrapālas (self-identifying; within Sūta’s narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-inquirer audience (typical: sages/Śaunaka-style assembly)

Visual Art Cues

Scene: A cluster of personified storm-cloud guardians introduce themselves by resonant names—Meghanāda, Siṃhanāda, Kālamegha—standing before a brāhmaṇa, awaiting his command in a charged sacred landscape.

Characters & Entities

• Meghanāda
• Siṃhanāda
• Kālamegha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine guardians respond to sincere seekers, offering help when approached through devotion and right conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpatha-kṣetra in Prabhāsa, protected by five named kṣetrapālas.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal ritual; the verse continues the revelation dialogue, implying the fruit of praise and proper approach.