Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

तस्मादानय चात्रैव पद्मयोने त्रिपुष्करम् । संध्योपास्तिं ततः कृत्वा तत्र भूयः सुरेश्वर । ब्रह्मत्वं कुरु देवेश सत्रे चास्मिन्दयानिधे

tasmādānaya cātraiva padmayone tripuṣkaram | saṃdhyopāstiṃ tataḥ kṛtvā tatra bhūyaḥ sureśvara | brahmatvaṃ kuru deveśa satre cāsmindayānidhe

Ainsi donc, ô Toi né du Lotus (Padmayoni), fais venir ici même Tripuṣkara. Après y avoir accompli l’adoration de Sandhyā, reviens encore, ô Seigneur des dieux; prends la charge de prêtre de Brahmā dans cette session sacrificielle (satra), ô Maître, océan de compassion.

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति तद्धित-निपातवत्; हेत्वर्थे अव्ययीभाव-प्रयोग (ablative sense: 'therefore/from that reason')
आनयbring
आनय:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootआ-नी (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
एवindeed, just
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
पद्मयोनेO lotus-born (Brahmā)
पद्मयोने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपद्म (प्रातिपदिक) + योनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पद्मस्य योनिḥ)
त्रिपुष्करम्the three Puṣkaras
त्रिपुष्करम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या) + पुष्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (त्रीणि पुष्कराणि)
संध्योपास्तिम्twilight worship
संध्योपास्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक) + उपास्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (संध्यायाः उपास्तिः)
ततःthen
ततः:
Krama (Sequence/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/अपादानार्थक-अव्यय (then/from there)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) → कृत्वा (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
भूयःagain, further
भूयः:
Krama (Sequence/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootभूयः (अव्यय)
Formपुनरर्थक-अव्यय (again/further)
सुरेश्वरO lord of gods
सुरेश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सुराणाम् ईश्वरः)
ब्रह्मत्वम्the state/office of Brahmāhood
ब्रह्मत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुरुdo, assume
कुरु:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
देवेशO lord of gods
देवेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानाम् ईशः)
सत्रेin the sacrificial session (sattra)
सत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; विशेषण (सत्रे)
दयानिधेO treasure of compassion
दयानिधे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदया (प्रातिपदिक) + निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दयायाः निधिः)

Vasiṣṭha

Tirtha: Tripuṣkara

Type: kshetra

Scene: Vasiṣṭha requests Brahmā to bring Tripuṣkara to the satra-site; Brahmā performs Sandhyā there and then returns to preside as Brahmā-priest, moved by compassion to ensure the sacrifice’s completion.

V
Vasiṣṭha
B
Brahmā (Padmayoni)
T
Tripuṣkara
S
Sandhyā
S
Satra (sacrificial session)

FAQs

Sacred life harmonizes personal worship (Sandhyā) with communal dharma (yajña); both must be fulfilled.

Tripuṣkara is highlighted as the place where Sandhyā worship is to be performed.

Perform Sandhyopāsanā at Tripuṣkara and then return to serve as Brahmā-priest for the satra.