Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

तत्र यः कुरुते श्राद्धममावास्यां विशेषतः । कन्यागते रवौ राजन्स लभेत्परमं पदम् । पितॄन्स तारयत्येव प्राप्तानपि सुदुर्गतिम्

tatra yaḥ kurute śrāddhamamāvāsyāṃ viśeṣataḥ | kanyāgate ravau rājansa labhetparamaṃ padam | pitṝnsa tārayatyeva prāptānapi sudurgatim

Ô roi, quiconque accomplit là le śrāddha — surtout au jour de nouvelle lune — lorsque le Soleil est entré en Kanyā (la Vierge), atteint la demeure suprême ; et il délivre assurément ses ancêtres, même s’ils sont tombés dans un état très difficile.

तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण
यःwhoever
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
कुरुतेdoes/performs
कुरुते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अमावास्याम्on the new-moon day
अमावास्याम्:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअमावास्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriya-viśeṣaṇa
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (especially)
कन्यागतेwhen (the sun) has entered Kanyā (Virgo)
कन्यागते:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootकन्या (प्रातिपदिक) + गत (गम् धातु, क्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (कन्यायां गते) — ‘when (the sun is) in Virgo’
रवौwhen the sun (is)
रवौ:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अन्वय (correlative pronoun to यः)
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
परमम्supreme
परमम्:
Karma-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पदम्)
पदम्state/abode
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पितॄन्the ancestors
पितॄन्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अन्वय (understood subject)
तारयतिsaves/causes to be delivered
तारयति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतॄ (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-अर्थे (causative sense: causes to cross/save)
एवindeed
एव:
Nipāta (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
प्राप्तान्who have reached/entered
प्राप्तान्:
Karma-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootप्राप्त (प्राप् धातु, क्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (पितॄन्)
अपिeven
अपि:
Nipāta (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (also/even)
सुदुर्गतिम्a very bad state/evil destiny
सुदुर्गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसु (अव्यय/उपसर्ग) + दुर्गति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मप्रवचनार्थे (गत्यर्थ-विशेषः)

Pulastya

Tirtha: Devakhāta

Type: kund

Listener: King

Scene: A pilgrim performs śrāddha at a sacred waterbody: darbha grass, piṇḍas, water offerings; subtle ancestral figures receiving uplift; sun iconography indicating Kanyā-saṅkrānti timing and amāvāsyā austerity.

D
Devakhāta
A
Amāvāsyā
K
Kanyā-rāśi (Virgo)
P
Pitṛs (ancestors)
S
Sūrya (Ravi)

FAQs

Rites for ancestors performed at a potent tīrtha, at an auspicious time, are said to uplift both the performer and the departed.

Devakhāta tīrtha.

Perform śrāddha at Devakhāta, especially on Amāvāsyā, particularly when the Sun is in Kanyā (Virgo).