Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

ययातिरुवाच । त्वया प्रोक्तं पुरा शंभुः कामबाण भयात्किल । वालखिल्याश्रमं प्राप्तो यत्र लिंगं पपात ह

yayātiruvāca | tvayā proktaṃ purā śaṃbhuḥ kāmabāṇa bhayātkila | vālakhilyāśramaṃ prāpto yatra liṃgaṃ papāta ha

Yayāti dit : Tu as dit autrefois que Śambhu, dit-on, par crainte des flèches de Kāma, parvint à l’ermitage des Vālakhilya — là où le liṅga tomba.

ययातिःYayāti
ययातिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootययाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
प्रोक्तम्was told
प्रोक्तम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; प्र+√वच्)
Formभूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भावे (it was said/told)
पुराformerly
पुरा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (formerly/earlier)
शंभुःŚambhu (Śiva)
शंभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कामबाणKāma’s arrow
कामबाण:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकामबाण (प्रातिपदिक; काम + बाण)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुष-समास (कामस्य बाणः); अत्र समासाङ्गं, भयात् इत्यनेन सह सम्बन्धः
भयात्from fear (of)
भयात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
किलindeed, it is said
किल:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formअव्यय, प्रसिद्ध्यर्थ/अनुश्रुत्यर्थ निपात (indeed/it is said)
वालखिल्याश्रमम्the Vālakhilya hermitage
वालखिल्याश्रमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवालखिल्याश्रम (प्रातिपदिक; वालखिल्य + आश्रम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (वालखिल्यानाम् आश्रमः)
प्राप्तःhaving reached
प्राप्तः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; प्र+√आप्)
Formभूतकृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि-भावे (having reached)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक सम्बन्ध (where)
लिङ्गम्liṅga (emblem)
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पपातfell
पपात:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
indeed
:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय, स्मरण/प्रसिद्ध्यर्थ निपात (emphatic/indeed)

Yayāti

Tirtha: Vālakhilyāśrama (Kāmeśvara narrative locus)

Type: kshetra

Listener: Pulastya

Scene: Śiva (Śambhu) hastens toward a serene forest hermitage of the Vālakhilyas; behind him, Kāma with bow and flower-arrows; a liṅga is shown falling/being set down, marking the site.

Y
Yayāti
Ś
Śambhu (Śiva)
K
Kāma (Manmatha)
V
Vālakhilya-āśrama
L
Liṅga

FAQs

Sacred sites are often explained through divine narratives that connect cosmic events (like Kāma’s pursuit) to the manifestation of a liṅga.

The lead-in is to Kāmeśvara and the Vālakhilya āśrama setting where the liṅga’s fall is remembered.

No direct ritual is prescribed here; it introduces the sthala-origin (utpatti) narrative.