Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 145

ब्रह्मास्त्रं मनसि ध्यायंस्तृणं तस्यै मुमोच सः । मुक्तेनास्त्रेण तस्मिंस्तु धूमवर्तिर्व्यजायत

brahmāstraṃ manasi dhyāyaṃstṛṇaṃ tasyai mumoca saḥ | muktenāstreṇa tasmiṃstu dhūmavartirvyajāyata

Méditant en son esprit le Brahmāstra, il le lâcha vers elle comme une simple brindille d’herbe. Mais lorsque l’astra fut décoché, une volute de fumée tourbillonnante s’éleva.

ब्रह्म-अस्त्रम्the Brahmā-weapon (Brahmāstra)
ब्रह्म-अस्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मनसिin (his) mind
मनसि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
ध्यायन्meditating/contemplating
ध्यायन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तृणम्a straw/blade of grass
तृणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतृण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यैto her
तस्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन
मुमोचreleased/let loose
मुमोच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मुक्तेनreleased
मुक्तेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्त (कृदन्त; मुच् धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण
अस्त्रेणby the weapon
अस्त्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तस्मिन्in that (place/occasion)
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वय (particle: but/indeed)
धूम-वर्तिःa smoke-trail/whirl of smoke
धूम-वर्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधूम (प्रातिपदिक) + वर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
व्यजायतarose/was produced
व्यजायत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-जन् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Deductive: Purāṇic narrator (likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: King (pārthivottama addressed)

Scene: The dānava, eyes narrowed in inward dhyāna, releases the Brahmāstra as if tossing a blade of grass; immediately a spiraling smoke-coil unfurls across the sky like a dark vortex.

D
Devī
D
Dānava
B
Brahmāstra

FAQs

Even the mightiest power becomes empty when wielded with adharma; divine force without righteousness turns into mere confusion (smoke).

The broader section is tied to Arbuda (Mount Abu) within the Prabhāsa Khaṇḍa; this verse itself is a battle description.

None; it narrates the deployment of an astra.