Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 99

ततः सलिलमुत्तस्थौ निर्मलं शीतलं शुभम् । तत्र सा कपिला स्नात्वा वितृषा समपद्यत

tataḥ salilamuttasthau nirmalaṃ śītalaṃ śubham | tatra sā kapilā snātvā vitṛṣā samapadyata

Alors l’eau jaillit, limpide, fraîche et de bon augure. Là, Kapilā se baigna, et sa soif fut entièrement apaisée.

ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअनन्तर/हेतुवाचक-अव्यय (then/thereupon)
सलिलम्water
सलिलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसलिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उत्तस्थौarose/sprang up
उत्तस्थौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + उत्- (उपसर्ग)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
निर्मलम्clear/pure
निर्मलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्मल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘सलिलम्’)
शीतलम्cool
शीतलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशीतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
शुभम्auspicious/pleasant
शुभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
तत्रthere
तत्र:
Deśa-adhikaraṇa (Place/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
कपिलाKapilā
कपिला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकपिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘सा’ इत्यस्य विशेष्य
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having bathed’
वितृषाfree from thirst
वितृषा:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootवि- (उपसर्ग) + तृषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नञर्थक/वियोगार्थक (free from thirst)
समपद्यतbecame/attained
समपद्यत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपद् (धातु) + सम्- (उपसर्ग)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

Pulastya

Type: kund

Listener: Interlocutor within Arbuda narrative (unspecified)

Scene: Crystal-clear water bursts from the earth; Kapilā the cow stands at the edge and bathes/drinks, her thirst ending; the scene feels cool and auspicious.

P
Pulastya
K
Kapilā

FAQs

Sacred waters in tīrthas are portrayed as both physically relieving and spiritually auspicious, removing distress and impurity.

The holy jalāśaya that becomes associated with Kapilā—later known as Kapilā-tīrtha.

Snāna (ritual bathing) is performed by Kapilā, establishing bathing as a central tīrtha-act in this episode.