Previous Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा विरूपाक्षस्तत्रैवांतरधीयत । चन्द्रोऽपि बुभुजे सर्वाः पत्नीश्च दक्षसंभवाः

pulastya uvāca | evamuktvā virūpākṣastatraivāṃtaradhīyata | candro'pi bubhuje sarvāḥ patnīśca dakṣasaṃbhavāḥ

Pulastya dit : «Ayant ainsi parlé, Virūpākṣa (Śiva) disparut sur-le-champ. Et Candra, lui aussi, jouit de toutes les épouses nées de Dakṣa (les filles de Dakṣa).»

पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formकृदन्त; त्वा-प्रत्ययान्त (क्त्वान्त-अव्यय/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having said)
विरूपाक्षःVirūpākṣa
विरूपाक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविरूपाक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (indeed/just)
अन्तर्धीयतdisappeared
अन्तर्धीयत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर्-धा (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; (अन्तर्धा = to disappear)
चन्द्रःthe Moon
चन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Addition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also)
बुभुजेenjoyed, took (as wives)
बुभुजे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
सर्वाःall
सर्वाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘पत्नीः’)
पत्नीःwives
पत्नीः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (Coordination/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
दक्ष-सम्भवाःborn of Dakṣa
दक्ष-सम्भवाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदक्ष (प्रातिपदिक) + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘दक्षस्य सम्भवाः’ = born of Dakṣa); ‘पत्नीः’ इत्यस्य विशेषण (appositional)

Pulastya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (scene marker)

Type: kshetra

Listener: A king (nṛpaśreṣṭha)

Scene: Śiva as Virūpākṣa stands at the tīrtha after speaking; his form dissolves into light/space. Nearby, Candra is shown with a crescent aura, surrounded by Dakṣa’s daughters (the Nakṣatras) in a mythic tableau.

P
Pulastya
V
Virūpākṣa (Śiva)
C
Candra
D
Dakṣa
D
Dakṣa’s daughters

FAQs

The māhātmya is anchored in purāṇic narrative: divine speech sanctifies a place, and cosmic events and relationships frame the tīrtha’s fame.

The passage concludes the Prabhāsatīrtha episode within Arbuda Khaṇḍa.

No direct prescription here; it transitions from Śiva’s boon to narrative context about Candra.