Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

पृथिव्युवाच । यदि देयो वरो मह्यं शंखचक्रगदाधर । अनेन वपुषा तिष्ठ ह्यस्मिंस्तीर्थे सदा हरे

pṛthivyuvāca | yadi deyo varo mahyaṃ śaṃkhacakragadādhara | anena vapuṣā tiṣṭha hyasmiṃstīrthe sadā hare

La Terre dit : «Si un bienfait doit m’être accordé, ô Hari, toi qui portes la conque, le disque et la massue, demeure à jamais en ce tīrtha, dans cette même forme.»

पृथिवीPṛthivī (Earth-goddess)
पृथिवी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (1st case)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचनम्; परस्मैपदम्
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
देयःto be given
देयः:
Vidhaya (विधेय)
TypeAdjective
Rootदेय (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा)
Formपुंलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (1st case); विधेय-विशेषणम् (वरो इत्यस्य); भाव्य/कर्तव्यार्थक (gerundive)
वरःa boon
वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा (1st case)
मह्यम्to me
मह्यम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचनम्; चतुर्थी (4th case)
शंखचक्रगदाधरO bearer of conch, discus, and mace
शंखचक्रगदाधर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशंख + चक्र + गदा + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचनम्; सम्बोधन (Vocative); षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-समासः (शंख-चक्र-गदा-धरः = bearing conch, discus, mace)
अनेनwith this
अनेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचनम्; तृतीया (3rd case); विशेषणम् (वपुषा इत्यस्य)
वपुषाbody, form
वपुषा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचनम्; तृतीया (3rd case)
तिष्ठstay
तिष्ठ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative); मध्यमपुरुष; एकवचनम्; परस्मैपदम्
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतौ-अव्यय (particle: indeed)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचनम्; सप्तमी (7th case); विशेषणम् (तीर्थे इत्यस्य)
तीर्थेat the sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचनम्; सप्तमी (7th case)
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formनित्यत्वार्थक-अव्यय (adverb)
हरेO Hari
हरे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचनम्; सम्बोधन (Vocative)

Pṛthivī (Bhūmi/ Earth)

Tirtha: Vārāha-tīrtha (nitya-sannidhāna-sthāna)

Type: kshetra

Listener: Nṛpaśreṣṭha

Scene: Bhū-devī, reverent and earnest, addresses Hari—conch, discus, and mace-bearing—requesting that he remain eternally at the tīrtha in that very form; Hari’s presence radiates stability.

P
Pṛthivī (Bhūmi)
H
Hari (Viṣṇu)
Ś
Śaṅkha
C
Cakra
G
Gadā
T
Tīrtha

FAQs

A tīrtha becomes a living sanctuary when the deity’s presence is requested and affirmed for the welfare of beings.

The Varāha/Hari-associated tīrtha in Arbuda-khaṇḍa where Bhūmi requests the Lord’s perpetual abiding.

No direct ritual; the verse explains the theological basis for the site’s enduring sanctity—Hari’s constant presence.