Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

विजयोवाच । तपसा महता चैव शिवं प्राप्तासि शोभने । मृषशा द्यूतं कृतं तेन शंकरेण तपस्विना

vijayovāca | tapasā mahatā caiva śivaṃ prāptāsi śobhane | mṛṣaśā dyūtaṃ kṛtaṃ tena śaṃkareṇa tapasvinā

Vijayā dit : Par une grande austérité tu as obtenu Śiva, ô belle. Pourtant cet ascète, Śaṅkara, a joué avec toi un jeu de dés trompeur.

vijayāVijayā
vijayā:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootvijayā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; वक्ता
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्, धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
tapasāby austerity
tapasā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; करणम्
mahatāgreat
mahatā:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (तपसा)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्ययम् (emphasis)
śivamŚiva
śivam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्म
prāptāsiyou have attained
prāptāsi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√āp (आप्, धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), मध्यमपुरुषः (2nd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
śobhaneO beautiful one
śobhane:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootśobhanā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
mṛṣāfalsely
mṛṣā:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootmṛṣā (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb: falsely)
śā(particle; uncertain)
śā:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootśā (अव्यय/निपात; पाठभेदः)
Formनिपातः; अस्य पदस्य अर्थः/पाठः संदिग्धः (mṛṣāśā इति संधिः)
dyūtamgambling/game
dyūtam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdyūta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि भावे कर्तृस्थाने (passive sense)
kṛtamwas done
kṛtam:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Root√kṛ (कृ, धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः, नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (dyūtam)
tenaby him
tena:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तृ/करण (passive)
śaṃkareṇaby Śaṅkara
śaṃkareṇa:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootśaṃkara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तृ (passive)
tapasvināby the ascetic
tapasvinā:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Roottapasvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (śaṃkareṇa)

Vijayā

Listener: Frame-audience within Kedārakhaṇḍa (unspecified in excerpt)

Scene: Vijayā speaks emphatically to Pārvatī, gesturing as if warning about a gamble; Pārvatī listens, wounded yet composed, her austerity-marked dignity visible.

V
Vijayā
Ś
Śiva
Ś
Śaṅkara
P
Pārvatī (addressed as śobhane)

FAQs

Even divine play can appear puzzling; the verse frames hardship as arising from a ‘game,’ urging discernment and timely action.

Not specified in this verse; it continues the Kedārakhaṇḍa narrative connected to Kedāra’s sacred milieu.

None; the verse references tapas (austerity) as Pārvatī’s means of attaining Śiva.