Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 31

आवयोर्भक्षितं चान्नमनेनैव च पापिना । किं च भक्षयसे मूढ भविताद्य वुभुक्षितः

āvayorbhakṣitaṃ cānnamanenaiva ca pāpinā | kiṃ ca bhakṣayase mūḍha bhavitādya vubhukṣitaḥ

« Ce pécheur a mangé la nourriture destinée à nous deux ! Que mangeras-tu maintenant, insensé ? Aujourd’hui, à coup sûr, tu connaîtras la faim. »

आवयोःof us two
आवयोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (genitive dual: 'of us two')
भक्षितम्eaten
भक्षितम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभक्ष्-धातोः क्त-प्रत्ययान्तं भूतकर्मणि कृदन्तम्; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम् (here with अन्नम्: 'eaten')
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम् (here object: 'food')
अनेनby this one
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (instrumental: 'by this/this one')
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम् (emphasis)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
पापिनाby the sinner
पापिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपापिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; विशेष्य-रूपेण (instrumental: 'by the sinner')
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; प्रश्नार्थक-सर्वनाम (interrogative: 'what')
and/then
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; अत्र 'and/then' अर्थे
भक्षयसेdo you eat
भक्षयसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु)
Formलट्-लकारः (present), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
मूढO fool
मूढ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमूढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचनम्; संबोधन-पदम्
भविताyou will become
भविता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + तृच्/तृन् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभू-धातोः तृन्-प्रत्ययान्तं कर्तरि भविष्यत्कालवाचि नामधातु-रूपम् (agent noun: 'one who will be'); पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
अद्यtoday/now
अद्य:
Kriya-vishesana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time: 'today/now')
बुभुक्षितःhungry
बुभुक्षितः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootबुभुक्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formबुभुक्ष्-धातोः क्त-प्रत्ययान्तं भूतकर्मणि कृदन्तम्; पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (hungry)

Caṇḍī (within Sūta’s narration)

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Caṇḍī scolds, pointing at the dog and lamenting hunger; the dog stands as a silent catalyst; the sacred Himalayan backdrop contrasts with the pettiness of anger.

C
Caṇḍī
Ś
śvā (dog, implied)
C
Caṇḍa (implied)

FAQs

Attachment and fear of deprivation can harden the heart; the text prepares for a higher dharma response beyond immediate anger.

Kedāra-kṣetra by narrative placement in Kedārakhaṇḍa.

No explicit prescription; the verse highlights the practical consequence of lost food after vows/purification.