Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 9

कपर्द्धिनं चंद्रकलाविभूषणं वेदांतवेद्यं परमात्मनि स्थितम् । ववंद शीर्ष्णा च तदा हिमाचलः परां मुदं प्रापदहीनसत्त्वः

kaparddhinaṃ caṃdrakalāvibhūṣaṇaṃ vedāṃtavedyaṃ paramātmani sthitam | vavaṃda śīrṣṇā ca tadā himācalaḥ parāṃ mudaṃ prāpadahīnasattvaḥ

Himācala inclina alors la tête et se prosterne devant le Seigneur—aux cheveux nattés, paré du croissant de lune, connaissable par le Vedānta, établi dans le Soi suprême—et, le cœur inébranlable, atteint la joie la plus haute.

कपर्द्धिनम्the matted-haired one (Śiva)
कपर्द्धिनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकपर्द्धिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेषणम्
चन्द्रकला-विभूषणम्adorned with the crescent moon
चन्द्रकला-विभूषणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootचन्द्रकला (प्रातिपदिक) + विभूषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चन्द्रकलायाः विभूषणम्) विशेषणम्
वेदान्त-वेद्यम्knowable through Vedānta
वेदान्त-वेद्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवेदान्त (प्रातिपदिक) + वेद्य (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (वेदान्तेन वेद्यः) विशेषणम्
परमात्मनिin the Supreme Self
परमात्मनि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपरमात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
स्थितम्situated/abiding
स्थितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कपर्द्धिनम् इत्यादीनां)
ववन्दbowed/saluted
ववन्द:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवन्द् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
शीर्ष्णाwith (his) head
शीर्ष्णा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशीर्षन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
हिमाचलःHimālaya (the snowy mountain)
हिमाचलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिमाचल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; तत्पुरुषः (हिमस्य अचलः)
पराम्supreme/great
पराम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (मुदम्)
मुदम्joy
मुदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
प्रापदattained
प्रापद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
अहीनसत्त्वःwhose courage/strength was not diminished
अहीनसत्त्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + हीन (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्य सत्त्वं न हीनम्) विशेषणम् (हिमाचलः)

Sūta (deduced)

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Listener: Implied audience of sages/devotees within Kedārakhaṇḍa frame

Scene: Personified Himācala, majestic and serene, bows with folded hands before Śiva—matted locks, crescent moon, tranquil radiance—amid snowy peaks and a sanctified Himalayan shrine atmosphere.

Ś
Śiva (Kapardhin)
C
Crescent moon
V
Vedānta
H
Himācala/Himavān

FAQs

Reverence (praṇāma) to Śiva—who is both personal Lord and Vedāntic Reality—yields supreme inner joy.

The Kedāra Himalayan sphere, where Śiva’s ascetic-majestic form is contemplated and worshipped.

The act of bowing (śirasā vandana) is exemplified as a core devotional offering.