Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 90

प्रहस्योवाच विप्रर्षिस्तिष्ठध्वं क्षणमेव हि । स्वयमेव त्वहं देवास्त्यक्ष्याम्यद्य कलेवरम्

prahasyovāca viprarṣistiṣṭhadhvaṃ kṣaṇameva hi | svayameva tvahaṃ devāstyakṣyāmyadya kalevaram

Souriant, le sage dit : «Tenez-vous ici un bref instant. Moi-même, ô dieux, j’abandonnerai aujourd’hui ce corps».

प्रहस्यhaving laughed
प्रहस्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootप्र-हस् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः; धातुः हस् (to laugh) उपसर्गः प्र-
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
विप्रर्षिःthe brāhmaṇa-sage
विप्रर्षिः:
Karta (Subject/Agent)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; कर्मधारयः: विप्रश्चासौ ऋषिश्च
तिष्ठध्वम्stand/stay
तिष्ठध्वम्:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष, बहुवचन
क्षणम्for a moment
क्षणम्:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal measure)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; कालपरिमाणे (duration)
एवonly/just
एव:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण-निपात (restrictive/emphatic)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (causal/emphatic particle)
स्वयम्by myself
स्वयम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय, आत्मवाचक (reflexive adverb)
एवindeed
एव:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण-निपात
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
देवाःO gods
देवाः:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), बहुवचन
त्यक्ष्यामिwill abandon
त्यक्ष्यामि:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
अद्यtoday/now
अद्य:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (time adverb)
कलेवरम्body
कलेवरम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootकलेवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

Viprarṣi (the brāhmaṇa sage)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Listener: Purāṇic audience (not explicit)

Scene: The sage smiles gently and tells the devas to wait a moment; he declares he will abandon his body that very day.

V
Viprarṣi
D
Devas

FAQs

Fearlessness arises from spiritual mastery; the highest renunciation is to offer oneself for dharma without hesitation.

The Kedāra Khaṇḍa setting frames the sanctity of the region, while the verse highlights samādhi-based renunciation.

Not a ritual, but yogic ‘tyāga’ through samādhi is indicated.