Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 14

नामव्याहरणं विष्णोर्यतस्तद्विषया मतिः । त्रिशिरा धूम्रहस्ता सा शक्रं ग्रस्तुमुपाययौ

nāmavyāharaṇaṃ viṣṇoryatastadviṣayā matiḥ | triśirā dhūmrahastā sā śakraṃ grastumupāyayau

Parce que son esprit était fixé sur cela—l’énonciation du Nom de Viṣṇu—elle (Brahmahatyā), à trois têtes et aux mains sombres comme la fumée, s’avança pour saisir Śakra (Indra).

nāmaname
nāma:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासपूर्वपद (in compound)
vyāharaṇamuttering
vyāharaṇam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvy-ā-√hṛ (धातु) + ana (प्रत्यय) → vyāharaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भाववाचक-कर्तृ/क्रियानाम (verbal noun: uttering)
nāmavyāharaṇamutterance of the name
nāmavyāharaṇam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnāman + vyāharaṇa (प्रातिपदिकौ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (name-uttering)
viṣṇoḥof Viṣṇu
viṣṇoḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
yataḥbecause/whence
yataḥ:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootyatas (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कारणार्थक-सम्बन्धबोधक (relative adverb: 'because/whence')
tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासपूर्वपद (in compound)
viṣayāhaving as its object
viṣayā:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootviṣaya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (having as object/pertaining to)
tadviṣayāfocused on that
tadviṣayā:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad + viṣaya (प्रातिपदिकौ)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (that as its object)
matiḥthought/mind
matiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
triśirāḥthree-headed
triśirāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Roottri + śiras (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः (one who has three heads)
dhūmrahastāsmoke-handed
dhūmrahastā:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhūmra + hasta (प्रातिपदिकौ)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः (smoke-colored-handed / smoky-handed)
she
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
śakramŚakra (Indra)
śakram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśakra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
grastumto swallow
grastum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√gras (धातु)
Formतुमुनन्त (infinitive), परस्मैपदी; क्रियार्थक (to swallow)
upāyayauapproached/came near
upāyayau:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-ā-√yā (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदी

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha kṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas/ṛṣis (explicit vocative appears nearby)

Scene: Brahmahatyā appears as a terrifying feminine personification—three-headed, smoke-dark hands—advancing to seize Indra, whose mind clings to the utterance of Viṣṇu’s name.

V
Viṣṇu
B
Brahmahatyā
Ś
Śakra (Indra)

FAQs

Remembrance of the Divine Name is a spiritual refuge, yet the force of sin still compels confrontation and purification.

No site is named in this verse; it focuses on nāma-smaraṇa and the pursuit motif.

Nāma-vyāharaṇa (uttering/reciting Viṣṇu’s name) is referenced as a devotional practice.