Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 51

देवानां योनयो ह्यष्टौ गंधर्वाप्सरसां गणाः । महोत्सवे ततस्तस्मिन्गीतवादित्र उत्तमे

devānāṃ yonayo hyaṣṭau gaṃdharvāpsarasāṃ gaṇāḥ | mahotsave tatastasmingītavāditra uttame

On y voyait les huit classes divines, ainsi que les troupes de Gandharvas et d’Apsaras ; et, dans cette grande fête, résonnaient des chants et des instruments d’une excellence suprême.

देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), बहुवचनम्
योनयःsources/origins
योनयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, प्रथमा (1st), बहुवचनम्
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात-अव्ययम् (particle; emphasis/causal)
अष्टौeight
अष्टौ:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्दः; पुं/स्त्री (प्रयोगानुसार), प्रथमा (1st), बहुवचनम्; योनयः इति विशेषणम्
गन्धर्वाप्सरसाम्of Gandharvas and Apsarases
गन्धर्वाप्सरसाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक) + अप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समासः (गन्धर्वाश्च अप्सरसश्च); षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचनम्
गणाःgroups
गणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा (1st), बहुवचनम्
महोत्सवेin the great festival
महोत्सवे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + उत्सव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (महान् उत्सवः); पुंलिङ्गम्, सप्तमी (7th/Locative), एकवचनम्
ततःthen/thereafter
ततः:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-प्रभव)
Formअव्ययम्; अपादान/क्रमसूचक-अर्थे (then/thereafter)
तस्मिन्in that (festival)
तस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्दः; सप्तमी (7th/Locative), एकवचनम्
गीतवादित्र(with) singing and instruments
गीतवादित्र:
Adhikarana (Locative qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeNoun
Rootगीत (प्रातिपदिक) + वादित्र (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समासः (गीतं च वादित्रं च); नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/सप्तमी एकवचनम् (पाठानुसार ‘उत्तमे’ इति विशेषणेन सह सप्तमी-एकवचन-स्थाने); अत्र ‘महोत्सवे… उत्तमे’ इत्यन्वये सप्तमी-एकवचन-प्रयोगः अभिप्रेतः
उत्तमेexcellent/supreme
उत्तमे:
Adhikarana (Qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्/पुंलिङ्गम्, सप्तमी (7th/Locative), एकवचनम्; महोत्सवे इति विशेषणम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Listener: Pārtha

Scene: A luminous festival hall: eight divine classes arrayed in ranks; gandharvas singing with vīṇā and flute; apsarases dancing; the air filled with rhythmic percussion and melodic arcs.

G
Gandharvas
A
Apsarases

FAQs

Where dharma and devotion peak, celebration itself becomes worship—music and song serve as offerings in a holy festival.

The tīrtha/saṅgama setting of this chapter, portrayed as a venue for a celestial mahotsava.

Implied devotional worship through gīta-vāditra (sacred singing and instruments) during the mahotsava.