Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

तत्र स्नात्वा च यो मर्त्यः श्राद्धं कुर्यात्प्रयत्नतः । अत्रीश्वरं समभ्यर्च्य रुद्रलोके वसेच्चिरम्

tatra snātvā ca yo martyaḥ śrāddhaṃ kuryātprayatnataḥ | atrīśvaraṃ samabhyarcya rudraloke vasecciram

Là, après s’être baigné, le mortel qui accomplit avec soin le śrāddha et adore dûment Atrīśvara demeurera longtemps dans le monde de Rudra.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive); धातुः—स्ना (to bathe)
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक-निपात
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम (relative pronoun)
मर्त्यःa mortal man
मर्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुर्यात्should perform
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रयत्नतःwith effort/diligently
प्रयत्नतः:
Kriya-viseshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb); अर्थः—प्रयत्नेन (with effort)
अत्रीश्वरम्Atrīśvara (Śiva)
अत्रीश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअत्रीश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समभ्यर्च्यhaving duly worshipped
समभ्यर्च्य:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु) + सम् + अभि; समभ्यर्च्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive); धातुः—अर्च् (to worship) उपसर्गौ—सम्, अभि
रुद्रलोकेin Rudra’s world
रुद्रलोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरुद्रलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—रुद्रस्य लोकः (षष्ठी-तत्पुरुष)
वसेत्should dwell
वसेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
चिरम्for a long time
चिरम्:
Kriya-viseshana (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (accusative used adverbially)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Tirtha: Atrīśvara-tīrtha (sarovara)

Type: ghat

Scene: Pilgrims bathe in a lotus lake, then perform śrāddha on the bank with darbha and piṇḍas, finally offering flowers and bilva to the Atrīśvara liṅga; a subtle vision of Rudra-loka above.

A
Atrīśvara
Ś
Śrāddha
S
Snāna
R
Rudraloka
P
Pitṛ-karman (implied)

FAQs

When ancestral duty is joined with Śiva-worship at a powerful tīrtha, it leads not only to merit but to exalted posthumous states (Rudraloka).

The sarovara by Atrīśvara (within the Koṭitīrtha area), where bathing and worship are said to yield Rudraloka.

Snāna (bathing), śrāddha performed prayatnataḥ (with care), and proper worship (samabhyarcana) of Atrīśvara.