Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 131

मध्यैश्च मध्यतां याति श्रेष्ठतां याति चोत्तमैः । इति धर्मं स्मरन्नाहं संगमार्थी पुनस्तव । यन्निन्दसि द्विजानेव यैरपेयोऽर्णवः कृतः

madhyaiśca madhyatāṃ yāti śreṣṭhatāṃ yāti cottamaiḥ | iti dharmaṃ smarannāhaṃ saṃgamārthī punastava | yannindasi dvijāneva yairapeyo'rṇavaḥ kṛtaḥ

Avec les médiocres on devient médiocre ; avec les excellents on s’élève à l’excellence. Me souvenant de ce dharma, je recherche encore ta compagnie ; pourtant tu outrages les dvija, par qui même l’océan fut rendu impropre à boire.

मध्यैःby/with the middling (people)
मध्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
मध्यताम्mediocrity
मध्यताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमध्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; गत्यर्थक-क्रियायाः कर्म
यातिgoes/attains
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
श्रेष्ठताम्excellence
श्रेष्ठताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्रेष्ठता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
यातिattains
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
उत्तमैःby/with the best (people)
उत्तमैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपातः (quotative particle)
धर्मम्dharma
धर्मम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
स्मरन्remembering
स्मरन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्तः (present active participle), पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
संगमार्थीdesirous of association
संगमार्थी:
Karta (Subject-complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंगम + अर्थिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; चतुर्थी-तत्पुरुष-भावः (संगमस्य अर्थी = desiring association)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्ति-अव्ययम् (adverb)
तवof you / your
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्
यत्that which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; सम्बन्ध-प्रयोगः (yad = that which)
निन्दसिyou blame
निन्दसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिन्द् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यम-पुरुषः (2nd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
द्विजान्Brahmins / twice-born
द्विजान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), बहुवचनम्
एवindeed / just
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपातः (emphatic particle)
यैःby whom
यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्
अपेयःnot to be drunk
अपेयः:
Karta (Subject-complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअपेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
अर्णवःocean
अर्णवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
कृतःmade
कृतः:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Lomaharṣaṇa (Sūta) addressing the sages (deduced; verse contains a direct address to 'you')

Scene: Two figures in dialogue: one earnest seeker requesting companionship; the other scornful, gesturing dismissively toward brāhmaṇas. In the distance, the ocean appears darkened/undrinkable as a symbolic memory of brāhmaṇa potency.

D
Dvija

FAQs

One’s level is shaped by one’s company; dharma also requires respect for the learned and the twice-born.

No specific tīrtha is named; the ocean reference is mythic illustration rather than a site-mahātmya.

No direct ritual is stated; it prescribes ethical conduct—seeking noble company and refraining from reviling dvijas.