Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 125

देवार्चनं च पूर्वाह्णे कार्याण्याहुर्महर्षयः । पालाशमासनं चैव पादुके दंतधावनम् । वर्जयेदासनं चैव पदा नाकर्षयेद्बुधः

devārcanaṃ ca pūrvāhṇe kāryāṇyāhurmaharṣayaḥ | pālāśamāsanaṃ caiva pāduke daṃtadhāvanam | varjayedāsanaṃ caiva padā nākarṣayedbudhaḥ

Les grands sages enseignent que le culte rendu aux Devas doit être accompli dans la matinée, avant midi. Qu’on s’assoie sur un siège de bois de palāśa, qu’on porte des sandales et qu’on se nettoie les dents selon la règle. Le sage évitera toute irrévérence envers le siège et ne le traînera pas du pied.

deva-ārcanamworship of the gods
deva-ārcanam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + ārcana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
pūrvāhṇein the forenoon
pūrvāhṇe:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpūrvāhṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
kāryāṇithings to be done
kāryāṇi:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkārya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचनम्
āhuḥhave said
āhuḥ:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootah (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
maharṣayaḥgreat sages
maharṣayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmaharṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
pālāśammade of palāśa wood
pālāśam:
Karman (Qualifier)
TypeAdjective
Rootpālāśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘āsanam’ इत्यस्य विशेषणम्
āsanamseat
āsanam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootāsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
evaindeed/only
eva:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्ययम् (emphatic particle)
pādukesandals (pair)
pāduke:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpādukā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्विवचनम्; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd) द्विवचनरूपम्
daṃta-dhāvanamtooth-cleaning
daṃta-dhāvanam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdaṃta (प्रातिपदिक) + dhāvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः
varjayetshould avoid
varjayet:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛj/varj (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
āsanama seat
āsanam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootāsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
evaindeed
eva:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्ययम्
padāwith the foot
padā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootpada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘foot’ अर्थे
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
ākarṣayetshould drag/pull
ākarṣayet:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-kṛṣ (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
budhaḥthe wise person
budhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbudha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvara-khaṇḍa context)

Listener: Pārthiva (king) implied from prior address

Scene: Forenoon temple courtyard: devotee seated on a palāśa-wood āsana, sandals set aside appropriately, offering flowers/water to a deity; an attendant carefully lifts the āsana by hand (not by foot).

D
Devas

FAQs

Worship is not only devotion but also disciplined reverence—time, posture, and respectful handling of sacred items matter.

No particular tīrtha is mentioned; the verse gives general pūjā-ācāra.

Perform deva-worship in the forenoon; use a palāśa seat; maintain decorum—do not drag the seat with the foot.