Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 157
Devanagari script
पंच प्राहुस्तथा लक्षान्विदर्भायां च ग्रामकान् । चतुर्दशसहस्राणि वर्धमानं प्रकीर्तितम्
Transliteration
paṃca prāhustathā lakṣānvidarbhāyāṃ ca grāmakān | caturdaśasahasrāṇi vardhamānaṃ prakīrtitam
Translation
De même, on dit que Vidarbhā renferme cinq lakhas de villages. Vardhamāna est déclarée compter quatorze mille villages.
Word by Word
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या)
Formसंख्यावाचक-शब्द (indeclinable-like numeral); लक्षान् इत्यस्य विशेषणम्
प्राहुःthey said/declare
प्राहुः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; बहुवचन; उपसर्ग: प्र-
तथाthus/also
तथा:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
लक्षान्lakhs
लक्षान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); बहुवचन
विदर्भायाम्in Vidarbhā
विदर्भायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविदर्भा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ग्रामकान्villages (small villages)
ग्रामकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootग्रामक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन
चतुर्दशसहस्राणिfourteen thousand(s)
चतुर्दशसहस्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुर्दश (संख्या) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; द्विगु-समास
वर्धमानम्Vardhamāna (place/region)
वर्धमानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्धमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; (नगर/देश-नाम)
प्रकीर्तितम्is declared
प्रकीर्तितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages
Visual Art Cues
Scene: A scroll-like panorama of central and eastern India: Vidarbha shown as a broad plain with many village clusters; Vardhamāna shown as a smaller, distinct cluster—both presented as beads on a dharmic map.
Characters & Entities
V
VidarbhāV
VardhamānaFAQs
The verse reinforces Purāṇic sacred geography, where knowing the land is part of knowing the dharmic world-order.
No specific tīrtha is praised; the verse remains an enumeration.
None.