Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

नारद उवाच । ततस्तृतीयलिंगस्य चिकीर्षु स्थापनं गुहम् । ब्रह्मा प्राहास्य प्रीत्यर्थं स्वयमन्यं प्रकुर्महे

Transliteration

nārada uvāca | tatastṛtīyaliṃgasya cikīrṣu sthāpanaṃ guham | brahmā prāhāsya prītyarthaṃ svayamanyaṃ prakurmahe

Translation

Nārada dit : Alors, lorsque Guha désira établir le troisième liṅga, Brahmā déclara : «Pour le satisfaire, érigeons nous-mêmes un autre (liṅga).»

Word by Word

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (Speaker/वक्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Speech act/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ततः: then
• ततः: Desha-Kala (Temporal/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/क्रमवाचक (then/thereafter)

• तृतीय-लिङ्गस्य: of the third liṅga
• तृतीय-लिङ्गस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; कर्मधारयः (‘third liṅga’)

• चिकीर्षुः: wishing to make/do
• चिकीर्षुः: Karta (Agent qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु)
• Form: सन्-इच्छार्थक कृदन्त (desiderative participle) ‘wishing to do’; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; (ब्रह्मणः विशेषणम्)

• स्थापनम्: establishment
• स्थापनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थापन (प्रातिपदिक; भाववाचक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; क्रियाफल/कर्मरूपेण

• गुहम्: Guhā (Skanda)
• गुहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गुह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; स्कन्दस्य नाम

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• प्राह: said
• प्राह: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + अह्/ब्रू (धातु)
• Form: लिट् (perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘said’

• अस्य: of this (one)
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक; षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम

• प्रीति-अर्थम्: for (his) pleasure
• प्रीति-अर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; चतुर्थी-तत्पुरुषार्थे प्रयुक्तं (‘for the sake of pleasure’)

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Karta (Emphatic/कर्तृबल)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मनः कर्तृत्वबोधक (oneself)

• अन्यम्: another
• अन्यम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; (लिङ्गम् इत्यन्वयः)

• प्रकुर्महे: we shall make / we make
• प्रकुर्महे: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + कृ (धातु)
• Form: लट् (present); उत्तमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tṛtīya-liṅga (third liṅga) episode site (name not specified in the given verse)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Nārada narrates to an unseen audience; in the divine court, Guha/Skanda expresses desire to establish a third liṅga; Brahmā responds with a decisive vow to create another liṅga for Guha’s delight.

Characters & Entities

• Nārada
• Guha (Skanda)
• Brahmā
• Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Establishing a liṅga is portrayed as a divine act of devotion and sacred place-making, done to honor and gladden the devotee.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage transitions into a liṅga-pratiṣṭhā episode within the same Kaumārikākhaṇḍa sacred geography (specific liṅga name follows in subsequent verses).

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-sthāpana (installation/establishment of a Śiva-liṅga) as a meritorious, devotion-filled act.