Previous Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 86

एवं भृगुं चास्मिविसर्जयित्वा कल्लोलकोलाहलकौतुकीतटे । अथोपविश्येदमचिंतयं तदा किं कृत्यमात्मानमिवैकयोगी

evaṃ bhṛguṃ cāsmivisarjayitvā kallolakolāhalakautukītaṭe | athopaviśyedamaciṃtayaṃ tadā kiṃ kṛtyamātmānamivaikayogī

Ainsi, après avoir congédié Bhṛgu, sur ce rivage rendu merveilleux par le fracas des vagues, je m’assis et méditai alors : «Quel devoir reste-t-il encore à accomplir ?»—tel un yogin solitaire contemplant le Soi (Ātman).

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: thus)
भृगुम्Bhṛgu
भृगुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम् (Singular)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक-अव्ययम् (conjunction)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), उत्तम-पुरुषः (1st person), एकवचनम् (Singular), परस्मैपदम्
विसर्जयित्वाhaving dismissed
विसर्जयित्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवि + सृज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (Gerund/Absolutive), ‘having dismissed/sent away’
कल्लोलकोलाहलकौतुकीतटेon the bank (tāṭa) delightful with wave-noise and tumult
कल्लोलकोलाहलकौतुकीतटे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्लोल + कोलाहल + कौतुकी + तट (प्रातिपदिकानि)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समासः (विशेषणपूर्वक-तटः), पुं/नपुंसकलिङ्गे (तट-शब्दः पुंलिङ्गः; काव्ये नपुंसकप्रयोगोऽपि), सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम् (Singular)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर-बोधक-अव्ययम् (then)
उपविश्यhaving sat down
उपविश्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootउप + विश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (Gerund/Absolutive), ‘having sat down’
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम् (Singular)
अचिन्तयम्I thought/pondered
अचिन्तयम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + चिन्त् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), उत्तम-पुरुषः (1st person), एकवचनम् (Singular), परस्मैपदम्
तदाat that time
तदा:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb: then)
किम्what?
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formप्रश्नवाचक-सर्वनाम, नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम् (Singular)
कृत्यम्duty, task
कृत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम् (Singular)
आत्मानम्self
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम् (Singular)
इवas if, like
इव:
Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्ययम् (particle: like/as)
एकयोगीa solitary yogi
एकयोगी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएक + योगी (प्रातिपदिके)
Formकर्मधारय-समासः (‘एकः योगी’), पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)

Nārada

Tirtha: Mahī-tīra

Type: ghat

Scene: Bhṛgu has departed; the narrator sits alone on the riverbank, waves roaring; posture steady like a yogin, gaze inward; the scene balances dynamic water with inner stillness.

N
Nārada
B
Bhṛgu
T
Taṭa (shore)
K
Kallola (waves)

FAQs

Sacred places inspire both outward dharma and inward contemplation, like a yogin’s self-inquiry.

A wave-resounding shore in the Mahī–Sāgara sacred region (context of the confluence/riverbank).

No formal rite; the verse emphasizes seated reflection (upaveśa, cintana) on dharmic duty.