Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 41

कोटिकोटिभिरेवैकः कुंडकः कुंभकस्तथा । विष्टंभोऽष्टाभिरेवेह गणपः सर्वसत्तमः

koṭikoṭibhirevaikaḥ kuṃḍakaḥ kuṃbhakastathā | viṣṭaṃbho'ṣṭābhireveha gaṇapaḥ sarvasattamaḥ

Kuṃḍaka, à lui seul, était accompagné de crores sur crores, et Kuṃbhaka de même. Ici vint Viṣṭambha avec huit compagnies : un gaṇapa, le meilleur de tous les êtres.

कोटिकोटिभिःwith crores and crores
कोटिकोटिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकोटि + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया (करण) बहुवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (instrumental plural: ‘with crores upon crores’)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्ययम्
एकःone
एकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; संख्याविशेषणम्
कुंडकःKuṇḍaka
कुंडकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुंडक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; नाम
कुंभकःKumbhaka
कुंभकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुंभक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; नाम
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/प्रकारार्थे
विष्टंभःViṣṭambha
विष्टंभः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्टंभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; नाम
अष्टाभिःwith eight
अष्टाभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (करण) बहुवचनम्; संख्याविशेषणम्
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्ययम्
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
गणपःGaṇapa
गणपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगणप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; नाम
सर्वसत्तमःbest of all
सर्वसत्तमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + सत्तम (प्रातिपदिक; ‘सत्तम’ = superlative)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; अतिशयवाचकः (superlative: best of all)

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages

Scene: Kuṃḍaka and Kuṃbhaka appear as towering gaṇa-lords with endless ranks behind them like waves; Viṣṭambha, the eminent gaṇapa, arrives with eight companies, depicted as a stabilizing, ‘supporting’ force (stambhana imagery).

K
Kuṃḍaka
K
Kuṃbhaka
V
Viṣṭambha

FAQs

Greatness in the Śaiva cosmos is measured by service and spiritual stature—gaṇa leaders embody disciplined devotion.

No tīrtha is mentioned; the emphasis is on Śiva’s retinue.

None.