Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

तत्रापश्यत्त्रिनेत्रस्य वीरकंनाम द्वारपम् । यथा साक्षान्महेशानं गणआंश्चायुतशोऽस्य च

tatrāpaśyattrinetrasya vīrakaṃnāma dvārapam | yathā sākṣānmaheśānaṃ gaṇaāṃścāyutaśo'sya ca

Là, il vit Vīraka, le gardien de la porte du Seigneur aux Trois Yeux ; et il contempla aussi, comme s’il voyait Maheśāna en personne, d’innombrables troupes de ses gaṇas.

tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
apaśyatsaw
apaśyat:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootapa + √dṛś (दृश्)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
trinetrasyaof the three-eyed one
trinetrasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottri (प्रातिपदिक) + netra (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः/द्विगु-तत्पुरुषः); पुल्लिङ्ग; षष्ठी (6th), एकवचन; ‘त्रीणि नेत्राणि यस्य’ (शिवस्य)
vīrakamVīraka
vīrakam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvīraka (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपदम्
nāmanamed
nāma:
Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-निपातः (appositive particle ‘named’)
dvārapamthe doorkeeper
dvārapam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdvārapa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपदम्
yathāas/like
yathā:
Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक
sākṣātdirectly, in person
sākṣāt:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsākṣāt (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (directly, in person)
maheśānamMaheśāna (Śiva)
maheśānam:
Karman (Object of comparison/कर्म)
TypeNoun
Rootmaheśāna (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; उपमेय/उपमान-सम्बन्धे
gaṇānthe gaṇas
gaṇān:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया (2nd), बहुवचन; (द्रष्टव्य-सम्बन्धे)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
ayutaśaḥby tens of thousands
ayutaśaḥ:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootayutaśas (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाणवाचक क्रियाविशेषणम् (in tens of thousands)
asyaof him (of Śiva)
asya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसक; षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
caalso
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Māheśvarakhaṇḍa)

Tirtha: Śiva-āśrama dvāra (threshold of tapas-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: At the entrance, Kāma sees Vīraka the gatekeeper of the Three-eyed Lord, and innumerable gaṇas—so formidable that they appear like Maheśāna himself.

T
Trinetra (Śiva)
M
Maheśāna (Śiva)
V
Vīraka (dvārapa)
G
Gaṇas

FAQs

Approaching the divine involves sacred order and guardianship; Śiva’s presence is revealed through his attendants and protective threshold.

The verse highlights Śiva’s āśrama threshold in Himādri; it is a sanctified locale within the chapter’s sacred geography.

None; it is a narrative description of Śiva’s entourage and gatekeeping.