Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 61
Devanagari script
तं जघ्नुर्विविधैः शस्त्रैः परिवार्य समंततः । कालनेमिप्रभृतयो दश दैत्यमहारथाः
Transliteration
taṃ jaghnurvividhaiḥ śastraiḥ parivārya samaṃtataḥ | kālanemiprabhṛtayo daśa daityamahārathāḥ
Translation
L’encerclant de toutes parts, dix grands guerriers daitya sur leurs chars—menés par Kālanemi—le frappèrent avec des armes variées.
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
जघ्नुःthey struck/killed
जघ्नुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd person), बहुवचनम्
विविधैःwith various
विविधैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्; शस्त्रैः इत्यस्य विशेषणम्
शस्त्रैःwith weapons
शस्त्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśastra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
परिवार्यhaving surrounded
परिवार्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootpari-vṛ (धातु) + ल्यप् → parivārya (कृदन्त-अव्यय)
Formल्यपन्त-अव्ययम् (absolutive): ‘having surrounded’
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsamantatas (अव्यय)
Formपरितः/सर्वतः-अर्थे देशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
कालनेमि-प्रभृतयःbeginning with Kālanemi
कालनेमि-प्रभृतयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkālanemi + prabhṛti (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (कालनेमिः प्रभृतिः येषाम्)
दशten
दश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdaśa (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; विशेषणम् (numeral)
दैत्य-महारथाःdemon great-warriors
दैत्य-महारथाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdaitya + mahā-ratha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—कर्मधारयः (दैत्याः एव महारथाः)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced; narration resumes)
Visual Art Cues
Scene: Ten daitya mahārathas, led by Kālanemi, surround Viṣṇu from all sides, raining diverse weapons; chariots, banners, dust, and the central calm of the deity amid chaos.
Characters & Entities
K
KālanemiD
Daityas (ten mahārathas)H
Hari/Keśava (implied target)FAQs
Adharma often advances through collective force, yet dharma’s protector remains unmoved by mere numbers and weaponry.
None.
None.