Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 1

तारक उवाच । राज्येन बुद्बुदाभेन स्त्रीभिरक्षैश्च पानकैः । मोहितो जन्म लब्ध्वात्र त्यजते पौरुषं नरः

tāraka uvāca | rājyena budbudābhena strībhirakṣaiśca pānakaiḥ | mohito janma labdhvātra tyajate pauruṣaṃ naraḥ

Tāraka dit : « Enivré par un royaume—semblable à une bulle, si fugitif—par les femmes, le jeu et la boisson, l’homme, bien qu’ayant reçu naissance en ce monde, délaisse la véritable vertu virile. »

tārakaḥTāraka
tārakaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottāraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु; वचने)
Formलिट्-लकार (परोक्ष/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
rājyenaby/with sovereignty
rājyena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootrājya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
budbuda-ābhenabubble-like, transient
budbuda-ābhena:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootbudbuda (प्रातिपदिक) + ābha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (बुद्बुदस्य आभा/सदृशः)
strībhiḥwith women
strībhiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
akṣaiḥwith dice
akṣaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
pānakaiḥwith drinks, intoxicants
pānakaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootpānaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
mohitaḥdeluded
mohitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootmohita (कृदन्त; √muh मोहने, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम् (naraḥ)
janmabirth, life
janma:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjanman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
labdhvāhaving obtained
labdhvā:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√labh (धातु; लाभे)
Formक्त्वान्त अव्यय-भाव (gerund)
atrahere
atra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (adverb of place)
tyajateabandons
tyajate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√tyaj (धातु; त्यागे)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
pauruṣammanliness, valor
pauruṣam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpauruṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
naraḥa man
naraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Tāraka

Listener: Ministers (mantriṇaḥ)

Scene: Tāraka delivering a sober admonition in court: gestures of instruction, ministers listening; behind them, symbolic bubble imagery or fading garlands to show impermanence; dice and wine-cup subtly depicted as temptations.

T
Tāraka

FAQs

Attachment to fleeting pleasures and power erodes inner strength; self-mastery is presented as the foundation of true pauruṣa (heroic virtue).

None; this is ethical discourse within the narrative.

No formal ritual is prescribed; the verse implies restraint from gambling and intoxicants.