Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 27

तिष्ठ ब्रह्मन्क्षणमिति जल्पंतो राजमार्गगम् । याति निर्भर्त्सयत्येष निवर्तध्वमिति ब्रुवन्

tiṣṭha brahmankṣaṇamiti jalpaṃto rājamārgagam | yāti nirbhartsayatyeṣa nivartadhvamiti bruvan

Ils l’interpellèrent sur la route royale : «Ô brāhmane, demeure un instant !» Mais lui poursuivit sa marche, les réprimandant : «Retournez en arrière !».

तिष्ठstand; stop
तिष्ठ:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), परस्मैपदम्, मध्यम-पुरुषः (2nd person), एकवचनम्
ब्रह्मन्O Brahmin
ब्रह्मन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
क्षणम्for a moment
क्षणम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; काल-अवधि (accusative of duration)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-अव्ययम् (quotative)
जलपन्तःspeaking
जलपन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√जलप् (धातु) + शतृ (कृत्)
Formवर्तमान-कृदन्तः (present active participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
राजमार्गगम्going along the royal road
राजमार्गगम्:
Sambandha (विशेषण)
TypeAdjective
Rootराजमार्ग (प्रातिपदिक; राजन् + मार्ग) + ग (√गम् + अच्)
Formतत्पुरुषः (राजमार्गं गः = one going on the king’s road), पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘एषम्/तम्’ (implicit) विशेषणम्
यातिgoes
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
निर्भर्त्सयतिrebukes
निर्भर्त्सयति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर्-√भर्त्स् (धातु)
Formलट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
एषःthis (person)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
निवर्तध्वम्turn back (you all)
निवर्तध्वम्:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√वृत् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), आत्मनेपदम्, मध्यम-पुरुषः, बहुवचनम्
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-अव्ययम् (quotative)
ब्रुवन्saying
ब्रुवन्:
Sambandha (विशेषण)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु) + शतृ (कृत्)
Formवर्तमान-कृदन्तः (present active participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘एषः’ विशेषणम्

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Tirtha: Vārāṇasī (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: On a broad stone road, the seekers call out, ‘Stay a moment, O Brāhmaṇa!’ Saṃvarta strides on without turning, raising a hand in dismissal, his face stern as he rebukes: ‘Go back!’

S
Saṃvarta

FAQs

Great ascetics may avoid association and distraction; spiritual intensity can appear as sternness when guarding tapas.

The royal road of Kāśī/Vārāṇasī functions as sacred space where saintly conduct is witnessed.

None; it describes conduct and interaction with an ascetic.