Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

तपश्चर्यां तवालोक्य रचितं धर्मपालनम् । लिंगं चैतन्नमस्कृत्य कृतार्थाः संतु मानवाः

Transliteration

tapaścaryāṃ tavālokya racitaṃ dharmapālanam | liṃgaṃ caitannamaskṛtya kṛtārthāḥ saṃtu mānavāḥ

Translation

«Voyant ton ascèse et le dharma que tu as préservé, ceci a été établi. En se prosternant devant ce liṅga, que les humains soient comblés et atteignent leur véritable but.»

Word by Word

• तपश्चर्याम्: austerity/practice of penance
• तपश्चर्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक) + चर्या (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (तपसः चर्या); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तव: your
• तव: Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• आलोक्य: having seen
• आलोक्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: आ-लोक् (धातु) → आलोक्य (कृदन्त-ल्यप्/क्त्वान्त)
• Form: ल्यप् (absolutive/क्त्वान्त-समकक्ष), अव्ययभाव; उपसर्ग: आ-

• रचितम्: made/constructed
• रचितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रच् (धातु) → रचित (कृदन्त-क्त)
• Form: क्त-कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• धर्मपालनम्: maintenance of dharma
• धर्मपालनम्: Apposition/Predicate-noun (विशेष्य-निर्देश)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + पालन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (धर्मस्य पालनम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• नमस्कृत्य: having saluted
• नमस्कृत्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस्-√कृ (धातु) → नमस्कृत्य (कृदन्त-ल्यप्)
• Form: ल्यप् (absolutive/क्त्वान्त-समकक्ष), अव्ययभाव

• कृतार्थाः: fulfilled/successful
• कृतार्थाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत (√कृ धातु → क्त) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• सन्तु: let (them) be
• सन्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• मानवाः: people/humans
• मानवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

Daivī Vāk (a divine bodiless voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Aruṇācala-liṅga site (as established by the devotee’s tapas)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The voice praises the child’s austerity and dharma; the liṅga stands as a newly established sacred center; pilgrims in the future bowing in reverence are envisioned.

Characters & Entities

• tapas
• dharma
• liṅga
• mānavāḥ (humans)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tapas and dharma establish sacred power in the world; honoring that sanctity helps people reach life’s highest aim.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Aruṇācala, where the liṅga becomes a lasting source of human upliftment.

What ritualistic prescription is mentioned?

Namaskāra/praṇāma to this liṅga is recommended as a means to attain fulfillment (kṛtārthatā).